Een schaap vangen

om overheen te zwemmen of een andere berg om te beklimmen, dat kanaal en die berg waren het schouderklopje.

Waarom deed ik wat die man zei? In het begin deed ik helemaal niet wat die man zei, trouwens uiteindelijk ook helemaal niet meer; in het begin vond ik het zelfs belachelijk als anderen zijn adviezen en opdrachten klakkeloos opvolgden. Maar je ziet anderen over een psychologische greppel springen, een sociaal kanaal overzwemmen, een emotionele berg beklimmen en je ziet dat ze dat goed doet. En je springt, zwemt, klimt zelf en je merkt dat het je goed doet. Niet meteen, absoluut niet meteen. Ik sprak heel in het begin over een steekwagentje. Een steekwagentje waarop ik de niet-uitgedeelde NIW s weer mee terugnam. Toen ik dat steekwagentje bij de portier ophaalde, riep dat een intens emotionele herinnering op aan Murschid Faz’1. We waren ooit samen op een boekenbeurs, want hij leidde een uitgeverij, en hij gaf me de opdracht een steekwagentje te organiseren. Toen ik ermee aankwam, zei hij: 'Dat had jij ook kunnen bedenken.’ Ook weer een opmerking om me erop te wijzen dat ik effectiever zou kunnen zijn dan ik op dat moment was. Tien jaar na dato ben ik nog woedend over de impliciete kritiek die ik erin voelde en begrijp tegelijkertijd de ongelooflijk ingewikkelde wisselwerking tussen mensen die effectief zijn omdat ze weten hoe de dingen geregeld moeten worden en de mensen die niet effectief zijn omdat ze gewoon niet weten hoe de dingen moeten worden geregeld. De afhankelijkheid, de irritatie, het energieverlies, de autoriteitsoverdracht, de autonomie, de kennisvoorsprong of -achterstand, de onzekerheid, de ongewilde superioriteit enzovoorts, al die aspecten die meespelen in relaties tussen mensen, zakelijke of niet-zakelijke. Dat zijn de momenten dat de herinneringen aan hem opvlammen, omdat ik op dat moment iets leerde én omdat zo’n opmerking of leersituatie blijvend doorwerkt. Zelfs als hij niet ie