Een schaap vangen

Op de terugweg van mevrouw P. had ik genoeg van mevrouw P. en van het jodendom. Maar dat was niet alleen mevrouw P. haar schuld. De avond daarvoor had ik een aanvaring met rabbijn Adin Steinsaltz. Steinsaltz is een Israëlische geleerde die niet meer uit de joodse geschiedenis is weg te strepen omdat hij de Talmoed heeft hertaald in het Engels, het modern Hebreeuws, het Frans en het Russisch. De Torn, de bijbel, de vrijwel onmiddellijk neergeschreven leertekst, waarvan de oudste delen 3500 jaar oud zijn, is een belangrijk boek in het jodendom, maar de Talmoed, de commentaren op de Misjna, de 1500 jaar geleden neergeschreven mondelinge leertekst, is onvergelijkelijk veel be-langrijker voor het jodendom. En de verdienste van Steinsaltz is dat hij die Talmoed toegankelijk heeft gemaakt voor de negentig procent joden die hem niet in de oorspronkelijke talen - Aramees en Oud-Hebreeuws - kunnen lezen. Dus Steinsaltz is een grootheid. En hij is een grootheid omdat hij in de voormalige Sovjet-Unie joodse religieuze uni-versiteiten heeft opgericht. En hij is een grootheid omdat hij talloze boeken heeft geschreven, onder meer over mystiek. Maar toch... toch raakte ik verbaal slaags met hem en maakte hem op een gegeven moment uit voor racist. Waar ik gelijk in had, vind ik - want hij zei dat het horen tot het joodse volk en dus het jodendom uiteindelijk een biologische aangelegenheid is -, maar je schiet er niet erg veel mee op om een groot geleerde voor racist uit te maken. En al had ik voor de voornamelijk niet-joodse leden van de vereniging van de niet-joodse mevrouw P. hoog opgegeven van het jodendom - van de Sjabbat, van de rouwrituelen, van de besnijdenis, van de hele rataplan -, ik wil geen racist zijn. Is dat misschien de reden waarom zoveel joden assimileren? Niet omdat ze verschrikkelijk weinig van het jodendom weten, maar omdat ze walgen van het diepgewortelde etnocentrisme of racisme in het jodendom? (Racisme is fei