Kippesoep was ondenkbaar zonder saffraan

toen was het heel gewoon, dat tuinbonen gedopt werden verkocht. Groente werd per kilo verkocht, maar ook per kop. Een kop was een inhoudsmaat van één liter. Voor het doppen van een kop tuinboontjes kregen we één cent. Als het het seizoen was werden de zakken met tuinbonen binnengebracht bij ons in de winkel. Die winkel was zeker wel drieëneenhalf bij vier meter groot. Zoiets was hij wel. In de huiskamer, die daar achter lag en die ook zo groot was, werden de zakken tuinbonen neergelegd. In de hoek daarvan zat ik dan als jong kind op een berg tuinbonen. Naast ons woonde een gezin met acht of tien kinderen. Een heel arm gezin. Voor de klanten was het niks, een cent. Maar voor ons en de buren was het extra rewoochem. Je werkte je uit de naad voor de klanten en het was nog bittere armoede.

Ik heb gewerkt bij De Vries van Buuren. De Vries van Buuren was een specifiek joodse zaak. Een textielgrossier. Er werkten ongeveer tweehonderdvijftig a driehonderd mensen. De Vries van Buuren was een begrip. En in de Amsterdamse jodenbuurt èn in heel Nederland. Er waren in Nederland bij wijze van spreken geen zaken op het gebied van textiel of ze deden zaken met De Vries van Buuren. Die zaak heette De twee onnozele schapen. Hoe ze aan die naam zijn gekomen weet ik niet. De Vries van Buuren zat op de Jodenbreestraat nummer 8 tot 14. Vlak naast het Rembrandthuis. Het was een wereld op zichzelf. Een paternalistische wereld. Een soort huwelijksmarkt. Er zijn talrijke sjedoechem uit voortgekomen. Per slot van rekening werkte je dag in dag uit met elkaar. Op Sjabbes was de zaak gesloten. Op zondag was hij open tot één uur. Door de week tot half zes. Overwerk werd niet betaald. Dat kostte je eigenlijk nog geld toe, want je moest naar huis om te eten, en een trammetje heen en weer nemen. De zaak was officieel op joodse feestdagen gesloten. Op Rosj Hasjone en Jom Kipper was hij echt gesloten, maar op Pesach, Schwoes en Soekes was de zaak wel gesloten, maar er waren altijd klanten die toch kwamen. Hetzij omdat ze niet wisten dat het joodse feestdagen waren of omdat ze het op prijs stelden juist op die dagen te worden geholpen. Enerzijds had De Vries van Buuren sociale voorzieningen die