Kippesoep was ondenkbaar zonder saffraan

doodop zouden zijn ’s avonds.

Later ben ik nog een tijd in Groot Betsalel geweest. Aan Groot Betsalel was een toneelvereniging verbonden, die stukken opvoerde van dr. De Hond. Bijvoorbeeld Sam-batjom. De Sambatjom is de onderaardse rivier, vergelijkbaar met de Lethe uit de Griekse mythologie. Je werd altijd tot tranen toe geroerd door al die stukken, want ze waren ontzettend sentimenteel. Maar Jiddisj sentimenteel. Dus warm. In Betsalel zaten zeker honderd mensen. Misschien wel meer. Op jom touwem ging ook iedereen naar mijnheer De Hond nog veel jaren wensen. Dat was enig. Hij woonde toen op de Zwanenburgwal bij zijn ouders. Toen ik ouder werd heeft hij me wel eens kaartjes laten zien van mensen die niet konden komen. Dan stond er bijvoorbeeld: Aan de eerwaarde Hond of Weledelgeleerde Hond. Dan hadden ze ergens gevraagd wat ze moesten schrijven.

Het was een enige man, die met zijn visie het jonge jodendom bij elkaar heeft gehouden. Achteraf is duidelijk dat de opzet achter Groot Betsalel was de joden onderling te laten trouwen. Dat is ook gebeurd. Reintje Levisson trouwde met Sam Libourkin, Sam Hakker trouwde met Fietje Linnewiel, Za-charias Mossel trouwde met Anna Libourkin. Toneel, muziek, en De Honds predikaties op Sjabbesmiddag in de Neie sjoel bracht ze bij elkaar. Als hij sprak op Sjabbesmiddag was die sjoel hartstikke vol. Dan was daar een sfeer ... Als je dat zag op de Weesperstraat: mijnheer De Hond met allemaal jonge joden om zich heen en met de oudere jongeren die met hem meevoelden . ..

Er is ook een grote strijd tegen hem gevoerd. Hij was in Berlijn gepromoveerd tot doctor in de Semitische talen, maar kreeg in Amsterdam geen poot aan de grond als erkend rabbijn. Opperrabbijn Dünner heeft hem de das omgedaan. Waarom was dat? De Hond gaf een blad uit: De Libanon. Libanon was toen voor ons joden heel wat anders dan wat het nu is. Toen was het voor ons een Palestijnse staat. In De Libanon had hij een artikel geschreven: „Vrolijke Treur”. Hij schreef daarin dat de joodse aristocratie de negen dagen die eigenlijk halve vastendagen zijn, misbruikte voor grote vis-maaltijden. Een gebruik waarop hij kritiek leverde. Daarmee