Kippesoep was ondenkbaar zonder saffraan

enige moeilijkheden deden zich voor met Levinsky. Hij veroorloofde zich allerlei zaken. Zo zou hij een week naar Amerika gaan - afgezien van de reis - en is vier weken weggebleven. Overal heeft hij opgetreden en daarmee geld verdiend. Dat moest hij zelf weten, maar dat hij veel langer wegbleef dan was afgesproken nam men hem kwalijk.

Hetzelfde is trouwens ook gebeurd in Groningen. Hij ging daar heen over Sjabbes om dienst te doen en heeft toen ’s avonds - voor geld - nog een dienst gedaan. Daar is toen met Groningen wel even over gecorrespondeerd. Of het kwam voor dat hij geen zin had om dienst te doen. Dan was hij opeens „niet goed bij stem”, maar zong ’s avonds wel ergens anders. Dat soort dingen maakte je met hem mee. Zeker in die tijd nam men hem dat kwalijk. Maar ja, door andere mensen werd zijn gedrag weer vergoelijkt, want „hij had zo’n mooie stem.”

Assistent van Levinsky was Herman le Grand. Die was tweede chazzan. Hij was ook onderwijzer op de joodse school. Le Grand is op een gegeven moment zijn stem kwijtgeraakt. Hij zong met Levinsky mee en heeft zich overzongen.

Na Levinsky kwam chazzan Rabinowitz. Dat was een hele goede chazzan, met een prachtige stem, maar hij kon niet in de schaduw staan van Levinsky. Rabinowitz was erg gezien in Den Haag. Na de oorlog is hij er teruggekomen, maar zijn stem had erg te lijden gehad van de deportatie.

In het ghetto had je ontzettend veel joodse winkels. Winkels voor huishoudelijke artikelen, levensmiddelenwinkels, slagerijen. Ook was er een joodse bakker: bakker Weijl. Op vrijdagochtend kwamen de vrouwen daar gebak brengen om af te laten bakken. De mensen hadden toen zelf nog geen oven. Ze maakten thuis een kugel, gembertaart of bolus, wat ze maar in huis hadden en brachten dat naar Weijl. Je bracht het bij wijze van spreken om negen uur ’s ochtends en om twee uur ’s middags kon je het op komen halen. Je naam stond op de plaat, dus ieder kreeg zijn eigen spullen terug. Verder had je textielgrossiers. De firma Kan op de Veerkade bijvoorbeeld was een zaak met in hoofdzaak joods personeel. En de firma Van Mentz, ook met allemaal joods personeel. Van Mentz handelde in tapijten, Kan deed meer in manufac