Kippesoep was ondenkbaar zonder saffraan

De joodse jongelui trokken doorgaans met elkaar op. En dan had je in Zutphen natuurlijk de NZB, de Nederlandse Zionistenbond. Een van degenen die daarin actief was was David Levisson. Eiet NZB-leven was vrij geanimeerd. Dat kwam ook doordat in Deventer de opleiding voor chaloetsiem was. De chaloetsiem werkten bij boeren in de buurt en kwamen hetzij naar Deventer, hetzij naar Zutphen voor ontspanning. Ik ben zelf lid geweest van de Joodse Jeugdfederatie vanaf mijn vijftiende jaar. Tot in de oorlog, tot het niet meer kon. De Joodse Jeugdfederatie was een overkoepelend orgaan van zionistische jeugdverenigingen. Binnen de Joodse Jeugdfederatie was je lid van de plaatselijke vereniging. In Zutphen was dat Libië Mizrach, de algemeen zionistische vereniging. Ik zat in het bestuur en gaf cursussen. Er bestond toen een gedrukte cursus van Leon Nordheim en Lea Neubauer: een kadercursus aan de hand waarvan in de verschillende afdelingen van de Joodse Jeugdfederatie lessen werden gegeven: algemene geschiedenis van het joodse volk, zionisme in het algemeen en Palestina-kunde, en dan natuurlijk joodse gebruiken en traditie en Iwriet. Ik gaf de algemene cursus Iwriet. In de meest elementaire vorm. Aan kinderen vanaf acht jaar. Je had groepen van acht tot twaalf jaar, van twaalf tot zestien jaar, en dan de ouderen. Niet elk joods kind in Zutphen was lid. Zeker niet. Want de meeste joden waren liberaal en niet zionistisch. Dat was nu eenmaal zo. Men was anti-zionistisch. Men redeneerde: ,,Je bent Nederlander en het is onfatsoenlijk om er niet dankbaar voor te zijn, dat je vrij in Nederland mag wonen en algemeen Nederlander bent. Je maakt risjes.’Tk was wel zionistisch, want ik moest overal mijn neus in steken. Het was begonnen op een propaganda-avond van de NZB, waar ik zeer anti-zionistisch naar toe

ging;

Ik ging met mijn neefje naar die avond en heb er tot diep in de nacht met Max Levano, die nu in Choeljoth (Sde Nechemiah) woont, en nog een paar mensen gediscussieerd. De hele nacht door. Toen was ik nog niet gewonnen. Maar na een paar keer kwam ik opeens tot inzicht.

Mijn broer was in Amsterdam lid van de NZSO, de zionistische studentenorganisatie. Wij hadden het nogal eens, wat het