Prometheus

Het kan nog bij lange na geen inzicht, niet meer dan een voorgevoel, een intuïtie heeten — we zeiden het: Galsworthy is meer een dichter met neiging naar het philosophische en vaag-religieuze dan dialecticus; ,,Life force", ,,Eternity", ,,Continuity", zijn nog maar zeer vage en troebele begrippen voor hem, hij voelt wel een zeker Aanzijn, een Structuur, doch hij is daaromtrent nog geenszins tot een vast begrip, een immanent dogma gekomen — maar als begin, als dageraad tot een nieuw moment in de zelfontplooiing van het Absolute, is de uiting niettemin in de hoogste mate verrassend en karakteristiek. In de logische ontwikkeling der dingen moest dit immers onvermijdelijk komen: na de zelfmisleiding, die aan het leven meent te kunnen ontsnappen, door het te begrijpen (Brotteaux), na de gedeeltelijke zelfaanvaarding van SatanPrometheus — dit dan eindelijk een begin van de volledige zelfaanvaarding, zonder zelfbegoocheling, zonder zelfbedrog. Daarin ligt de wijsheid, en daaruit komt de rust — uit het overwinnen van eiken waan, het prijsgeven van alle Geloof en alle Hoop, het afzien van eenig ander ,,resultaat" dan de eeuwige verwezenlijking van het Eeuwige Woord, de eeuwige Daad der zelfbestendiging in zelfontplooiing van het Absolute.

En zoo schijnt ons dan die zelfaanvaarding, die alles doorziet en toch met alles vrede heeft, boven zichzelf uit in altijddurende, zelfonderscheiding, zichzelf de Dwaasheid en de Schuld der Erfzonde ziet op zich nemen en in redelijkheid de eigen redeloosheid als noodwendig aanvaardt — zoo schijnt ons dan deze ,,smiling certainty" in eigen ,,contented pessimism" het laatste woord in het moderne Prometheus-probleem.

Maar wie eerder en wie oprechter dan degene, die juist in de aanschouwing van het komen en gaan, het bloeien en welken der momenteele, der individueele waarheden den zuiversten lust heeft leeren smaken, wie eerder dan die zal het betrekkelijke en vergankelijke van eigen waarheid, van eigen formule met een rustig hart erkennen? Ook wij zijn geen ,,vrij-denkers", ook ons begrijpen reikt niet verder dan onze functie tot het Absolute gaat.

Ook de ,,Inn of Tranquillity" is maar een tijdelijk verblijf — en draagt haar naam met recht. Het is een ,,herberg" en

599