Prometheus

afbranden, noch ledigde Socrates zoo blijmoedig den gifbeker, als Hieronymus den brandstapel besteeg." De wankeling van een geest, die zich naar beide richtingen ontwikkelen kan, is hier duidelijk waar te nemen. Hadde Poggio het leven niet zoo lief gehad — in de eerste plaats handschriften, die hij overal in kloosters opspoorde, uit pure weetgierigheid ,,leende" en nooit teruggaf, soms eenvoudigweg stal, maar dan ook verder vrouwen, vroolijkheid, de vrije, losse scherts, waaraan zijn „Face-tiae" haar ontstaan dankt — hij zou wellicht een volgeling van Hieronymus van Praag zijn geworden en als hij gestorven. Nu kon hij het niet en was en bleef Pauselijk secretaris en moest voorzichtig en bedachtzaam zijn en zoo heeft hij waarschijnlijk tot in hoogen ouderdom en hoe ook het leven genietend, veel moeten verkroppen, en tot veel moeten medewerken dat zijn rede en zijn geweten tegenstond 1

Wie zal beoordeelen of hij al dan niet „het beste deel heeft gekozen?" — maar wel zien we in een figuur als Poggio op curieuze wijze, als het ware in levend beeld de fundamenteele gelijkheid van Renaissance en Reformatie, die daarna al meer en meer uiteenvielen, waarvan in het algemeen gesproken de laatste de (zedelijke) zelf-onderscheiding, de eerste de zelfopheffing van de Eenheid elk in haar beste en gaafste vertegenwoordigers reproduceert.

154