Jankef's jongste

aan week, vele vroege jaren. Brenger van de stille ontsteltenis. En zoo is er dan ook, van dat hij hem leert kennen, langen tijd, eerst die groote verwondering in hem, telkens wanneer hij om hem aankomt. Die verwondering is er in de nog zooveel jongere kindsheid, als er nog geen eigen stemmingskracht is; zoolang hij nog leeft op verdriet en vreugde van de grooten die rondom hem zijn, en verdriet en vreugde nog tot hem komen als een lichamelijke neerslag van buiten; als een doorlichting die plotseling lachen, als een samenknijping die plotseling schreeuwen doet. Maar nu, sinds een paar jaar al, nu de geest immers niet meer zoo hulpeloos aan het omringende leven ligt overgelcverd, nu de eigen stemmingskracht groeit, nu ondergaat hij den Zaterdagavond als een bekend maar wrang aanvaard leed, en de verwondering geldt alleen nog maar zijn herkomst en zijn doel. Zij hebben de volheid van den Vrijdagmiddag en -avond gehad, en de na-zomersche rijpheid van den sabbath-ochtend. En daar dan, gaan zij, opééns, den Zaterdagavond in, bukkend als in een donkere grot, die den geest overweldigt in een straf: het lijkt des duivels vergoeding voor zijn nadeel bij de vreugde die zij hebben durven nemen.

In den middag begint die inzinking al voelbaar te worden: in de armoede van den maaltijd, om drie uur, die eigenlijk niets meer is dan de opgewarmde rest van Vrijdagavond; want was dat heerlijk, op Vrijdagavond, dat versche en uitzonderlijke eten, de buik van het groote feest is daarmee eigenlijk uitgeput. En zij moeten al hun best doen, terwijl de groote jongens schamperen; zij hebben al een voorschot op hun laatste vreugdekrachtcn te vragen, om dat diner althans in hun voorstelling niet alle waardigheid van een werkclijken maaltijd te ontnemen. Jankef is om twaalf uur naar de Gewwre gegaan, de grootste Joodsche vereeniging, die meneer Meijer in een van de twee schoollokalen, op sjabbes-middag laat „leeren”, een bezigheid van een uur met wat beschouwing van de ,,Siddere”, de afdeeling van de vijfhoeken Mozes, die ’s morgens in de Synagoge gelezen zijn uit de wetsrol. Eli is al een paar keer mee geweest; het was vervelend, en hij was blij dat hij nog niet elke week mee hoeft; er zitten, op

124