Pakkettenrapport Rode Kruis

95

en ik ging bij een boer werken om niet opnieuw in een kamp te komen. In Januari 1943 heb ik mij met Lt. Huyskens op weg begeven om met behulp van een dominé te Perpignan na een dag of tien Barcelona te bereiken. Wij meldden ons bij de Nederlandse consul, die ons enig geld gaf, waarmee wij konden doorreizen naar Madrid.

Op het gezantschap toonde niemand belangstelling voor wat wij over Nederland hadden kunnen meedelen of over onze route, die zeer goed was gebleken en waarvan nog vele anderen gebruik hadden kunnen maken. Er waren destijds een stuk of 20 Engelandvaarders en een 80-tal vluchtelingen, die allen er op wachtten, dat de Nederlandse autoriteiten hun de nodige visa zouden bezorgen. Sommigen wachtten daarop al maanden en wij begonnen de zaak somber in te zien toen ons bleek, hoe wanordelijk de toestanden op het consulaat waren en het aanvragen van visa in zijn werk ging. Men bleek nu en dan op het gezantschap zelfs niet te weten welke visa al waren aan-gevraagd en het kwam dikwijls voor, dat de beide visa (het Spaanse uitreisvisum en het Portugese doorreisvisum) niet gelijktijdig maar geruime tijd na elkaar werden aangevraagd en dat het ene al weer verlopen was wanneer tenslotte het andere werd verleend. Tenslotte kregen wij de nodige visa en konden in Mei 1943 afreizen naar Lissabon. Aangezien wij op de hoogte waren van de heersende toestanden in Zwitserland en Spanje en wisten, wie daar nog op transport wachtten, werden Lt. van der Sluys (thans kapitein van der Sluys), Lyceumplein No. 14 te ’s-Gravenhage en ik, in overleg met de zaakgelastigde, Baron van Pallandt, voorlopig te werk gesteld bij de dienst van Mr. Maas Geesteranus. Na het aftreden van Mr. Maas Geesteranus in November 1943 heb ik mijn ontslag ingediend en ben ik naar Engeland doorgereisd, waar ik overeenkomstig mijn aanvankelijk voornemen heb deel uitgemaakt van de Prinses Irene-Brigade. Tijdens mijn verblijf, in Zwitserland had generaal van Tricht aan Dr. Prins opdracht gegeven om een rapport samen te stellen over de wijze, waarop Engelandvaarders en vluchtelingen in Toulouse door de Nederlandse autoriteiten werden behandeld en op verzoek van Dr. Prins ben ik bij het opstellen van dat rapport behulpzaam geweest. Dr. P. wist veel uit eigen ervaring. Bovendien had hij inlichtingen gekregen van tal van Nederlanders, die daar eveneens geweest waren, o.a. Dr. Ritmeester, thans geneesheer bij de Philips-fabriek te Eindhoven. In het kort komt het hier op neer, dat de ondersteuning van de zijde van het consulaat schromelijk onvoldoende was en dat op dat consulaat corruptie en chaos heersten. Van enige steun van het Nederlandse Rode Kruis te Londen of Lissabon was geen sprake en veel Nederlanders kwamen terecht in werkkampen, omdat niet voor evacuatie gezorgd werd. Voor hen, die daar terecht kwamen, werd niets gedaan om hen te bevrijden. Ik weet dit o.a. van mijn ouders, die kort na het overschrijden van de demarcatielijn gevangen zijn genomen en dadelijk in het kamp te Gurs en nadien in het kamp te Rivessaltes geïnterneerd zijn. In deze werkkampen, waar de levensmiddelentoestand zeer slecht was, ontvingen de Nederlanders nimmer enige ondersteuning van het Nederlandse Rode Kruis te Londen of te Lissabon, evenmin als van het Rode Kruis in Nederland.

De mededelingen, die gedaan waren aan Dr. Prins en die, welke aan