Pakkettenrapport Rode Kruis

ii₉

moge blijken. Dr. Polak Daniëls, die eveneens met desbetreffende plannen naar Zwitserland kwam, werd in deze commissie alle gelegenheid gegeven, zijn bedoelingen uiteen te zetten, doch reeds spoedig meenden enkele leden der commissie, dat de plannen van Dr. P. D. en de 'wjijze, waarop deze zich de uitvoering daarvan dacht, niet in overeenstemming zouden zijn met de aan het einde van de oorlog bestaande toestand, en dat zou blijken, dat de repatriëring der betrokken Nederlanders in veel groter intergeallieerd verband zou moeten geschieden, en dat een al te veel in détails uitgewerkt plan voor een speciale hulpactie uit Zwitserland wel eens niet tot uitvoering zou kunnen komen, terwijl in elk geval deze gehele aangelegenheid door de Regering centraal geregeld zou moeten worden. Reeds destijds bleek, dat deze zienswijze voor Dr. P. D. nieuw was en eerder een teleurstelling betekende. Zodra echter Dr. P. D. door de Regering officieel was aangesteld tot „organizer in chief”, heb ik gemeend de commissie te moeten ontbinden, waarbij ik alle materiaal, dat tot nu toe verzameld was, ter beschikking van Dr. P. D. gesteld heb en hem ook verder de verzekering gegeven heb van de bereidwilligheid tot medewerking van het Rode Kruis.

Hierbij dient te worden opgemerkt, dat de regeringscommissaris Ferwerda bij een telegram van 8 September 1944 de „organizer in chief” opdracht gegeven had, nauw contact met de gedelegeerde van het Comité Londen te onderhouden. Aangezien Dr. P. D. daaraan echter niet voldaan heeft, heb ik gemeend, d.d. 7 November 1944 aan de regeringscommissaris te moeten berichten, dat ik mij niet kon verenigen met de door de heer P. D. gevolgde gedragslijn en derhalve in de toekomst verdere verantwoordelijkheid afwees. Dat de mislukking van zijn plannen Dr. P. D. teleurgesteld heeft, acht ik volkomen begrijpelijk en aanvaardbaar; ik zie mede hierin een verklaring voor het feit, dat Dr. P. D. naar redenen zoekend voor deze mislukking, gemeend heeft, deze te moeten vinden in het optreden van de verschillende leden der commissie, die hem niet onvoorwaardelijk steunden. Het is te betreuren, dat door deze goedbedoelde plannen intussen een bedrag van ongeveer 200.000 Zwitserse franken nutteloos is besteed.

(w.g.) J. W. J. DE VOS VAN STEENWIJK.

Bijlage 33.

Dr. W. A. Visser ’t Hooft (secretaris-generaal van de Wereldraad

der Kerken te Genève).

Genève, 29 Mei 1947.

Gedurende de oorlogsjaren had ik binnen het kader van de vaderlandse taak de specifieke opdracht de Zwitserse weg te organiseren. Dit bracht mij wel in nauw contact met allerlei andere Nederlandse werkzaamheden, daar ik vele rapporten doorgaf naar Londen of naar ons land, maar met de details van de Rode Kruis-actie had ik slechts zeer zijdelings te maken. De enige uitzondering hierop was mijn voorzitterschap van de commissie voor de culturele belangen van de Nederlandse vluchtelingen.

Om de hele situatie in Zwitserland goed te verstaan moet men