Literatuur en kunst

I 70 FRAGMENTARISCHE KRITIEK.

Ik zou u kunnen spreken van z'n schoenen, van z'n huttenschilderingen, van z'n vreeslijk korenveld met zwarte vogels, van z'n zwoele velden met opkomend onweer, van z'n sterre-schilderijen, van z'n hooimijten en avondlandschappen, van z'n zelfportretten, van z'n aardappelen-eters, van z'n bloeiende vruchtboomen, van z'n landschappen met maaiers, z'n zonsondergangen, z'n stadsgezichten en bloeiende boomgaarden. En vooral van z'n zonnebloemen, z'n zonnebloemen, geschilderd met 'n tragiek van 'n overweldigende innigheid en diepte.

En dan, over de verrukkelijkste uit z'n teekeningen. Men ziet hier vooral uit, hoe hij de Japanners bewonderd heeft en ze eens tot leermeesters genomen had. De fijnheid van hun zielelijnen moesten dezen man dadelijk treffen.

Maar ik kan u over al deze dingen niet spreken. Ik zou wel elk schilderij afzonderlijk willen verklanken en al 't impressieve, 't symbolische, 't diep-tragische en 't menschelijk-grootsche ervan willen weergeven in één groot verhaal. O! hoe kan ik mij voorstellen dat Van Gogh door z'n kunstbroeders 't minst begrepen en gewaardeerd wordt. Deze allereerst kijken naar faktuur, techniek, beheersching. En Van Gogh stond zoo eindeloos ver van alle school en iedere akade-