Literatuur en kunst

I 70 FRAGMENTARISCHE KRITIEK.

Ikheidskunst van den smachteling Lamartine, den perversen weeken De Musset.

In Hugo en Chateaubriand leefden de romantici, versubjektiveerd tot krankzinnigheid toe, maar Flauberts dualisme werd in slaap gesust, door het overdragen van alle lyrische gevoelens op vreemde namen en plaatsen.

René, Atala, ... Han d'Islande ... de oerwouden, ... geen zwoelte, geen kokotte-odeur als bij De Musset, en dè.n. .. was 't goed!

Maar is er ooit vreeselijker ikheidskunst en lyrisch subjektivisme geuit als juist in de romantische holheid en soms toch fijne, teedre sensitiviteit van Chateaubriand?

Flaubert was 'n lettré, zooals er wellicht geen tweede op aarde bestaan heeft.

Niet de literatuur allereerst doormengde hij met leven, maar omgekeerd 't leven met literatuur, en niets dan dat.

Shakespeare en Goethe zijn in dit opzicht amateur-schrijvers bij hem vergeleken.

Vooral Goethe, wiens universeel levensbesef altijd naar 'n tegengestelde pool ging; die alle gedachte-dingen van 't leven in zijn subliemen aandachtskring trok.

Flaubert's kleine en stump'rige klachten over