Literatuur en kunst

148 OPENLUCHT.

Bij de meeste schrijvers is het dadelijk uit te maken, of zij werkelijk de dingen die zij probeeren te beelden, gezien hebben, gezien met hun diepste aandacht, hun innigste voelen, óf dat het een dekoratief los en bijhangend bestanddeel blijkt van dilettantische schrijverij. Ik hoef maar twee pagina's — soms één zin — van een auteur te lezen, om voor mij uit te maken, of hij zélf kleurgevoel heeft, of hij zélf ziet, voelt en doorleeft, de dingen waarover hij praat.

Dat voel je dadelijk aan den natuurlijken toon van zijn plastiek, 't Hindert niet of er fouten blijven staan, of er hier en daar onzuivere beelden gebruikt zijn, als door 't geheel maar die natuur-toon gaat, dan is er zuiver leven en zuivere ontroering. Ook hoor je dadelijk in het verschil van rhythmiek, in de emphase van den zin, bij wie 't diepste en zuiverste gevoel te vinden is.

Neem bijv. een pagina van Streuvels' landschapsbeschrijving en een van Teirlinck, en je merkt dadelijk, dat 't sensitieve in Streuvels den zuiveren natuurvoeler niet in den weg staat; dat Streuvels de atmosferische pracht van het land objektief-wijder en sterker opvangt en doordroomt met zijn eigen meditatieve natuur.