Literatuur en kunst

OPENLUCHT. 147

wetenschap, 't zelfde voor de romankunst doen. Hij wou geen roman kunst, maar romanwete?i-schap. Hij wou geen in de lucht hangende beweringen over het leven, de menschenkarakters, de hartstochten, maar hij eischte het onderzoek dat ieder werkplan vooraf moest gaan. Hij dwong de schrijvers te zien naar de realiteit, te gebruiken het experiment.

Zola heeft in dat streven wel w&t bereikt, maar toch ook ontzaggelijke fouten begaan. Juist in zijn heiligen drang om wetenschappelijk te zijn in zijn kunst, werd hij dikwijls hoogst onwetenschappelijk en dilettantisch. Toch hebben Balzac en Zola grooten invloed gehad op den arbeid der nakomers, hebben zij een school geschapen, die het realistische, impressionistische stijl-element in haar kunstuitingen altijd op den voorgrond plaatste.

Men ging nu eerst bestudeeren de dingen waarover geschreven werd. In de roman tiek-periode b. v. schrééf men over het land. Maar 't land zelf in zijn machtige geweldigheid leefde niet voor je op. 't Werd gekweel. De landlieden zongen als leeuweriken. Hun bombazijnen broekjes werden in de schittering van schrijverslyriek zoet fluweel. Het akkerleven werd prenterig-mooi, en zoetelijk doorweekt van