Literatuur en kunst

OPENLUCHT. 147

De romantici beschreven allerlei dingen waarvan zij de realiteit in geen enkel opzicht kenden. Ze gaven geen psychologie, geen objektivatie van levensgebeurtenissen, maar zooveel mogelijk schokkende, spannende en z. g. sensationeel-boeiende lektuur. Neem b. v. eens een boek van Sue, ״De geheimen van Parijs" en een van Zola of Balzac, en vergelijk de ontwikkeling en doorvoering der psychologische en dramatische motieven. En dadelijk besef je wèt grove melodramatische romantiek en wat min of meer experimenteel realisme is. Wilden de romantici een karakter uitbeelden, dan was hun de mensch, 't karakter als zoodanig in zijn werkelijk-inner-lijke natuur volmaakt onverschillig, 'n Mènsch objektiveeren achtten zij niet de moeite waard. Wat er wérkelijk in 'n schepsel omging, onder zekere omstandigheden, wat kon 't iemand eigenlijk schelen ? Zij zouden den gang der gebeurtenissen zelf beheerschen. Allereerst moesten de lezers geboeid worden door verschrikkelijkheden. Er moest op bepaalde aandoenings-effecten worden aangestuurd. Het grofst-dramatisch en 't bloederigst materiaal kon dèn alleen gebruikt. Deze verkrachters van het groote leven wisten zelf niets van de misdaden die zij bedreven. Hun perversie was aesthetische onnoozelheid.