Simson de Godgewijde

346°

Laat men zich in een boek als De Jordaan verloren gaan, dan is men zich geen moment van den schrijver Querido meer bewust, maar ook geen moment meer van eigen denken, voelen en verlangen. Men is opgenomen in den levensgang dezer mensen, men wordt zélve bezield met den primitieven, prachtig-dierliken en fors-hartstochteliken daden- en geluksdrang dier mensen, weet zich begeren met hün begeren, voelt zich aangeknaagd van hün onrust, hün lijden en gestuwd door hün alles-driftig neerhouwende levensstuwing, droomt hün sentimenteel-zwoele dromen, voelt in zich de begeestering van hün heroïsme en de schroeiïng van hün hittigen haat. Querido's De Jordaan lezen, dat is: de Jordaan zijn ....

Doch er is nog iets anders, dat de Jordaan in zijn schijnbaar realisme — inderdaad superb symbolisme — van de rest der overige Nederlandse letterkundige voortbrengselen scheidt. En dat is de heroise levensdrift, die voortdurend opstuwt en hoog gedragen houdt van geluk zelf door de donkerste momenten, zoals de scheppingsdaad in haar streving naar het eeuwige de duisterheid en voze geilheid van zijn verbizonderingen verre te boven stijgt in machtigen oneindigheidsdrang. In de Jordaan woelt en golft het van zich eeuwig regenererend leven; dit boek kan niet melancholies maken en niet neerdrukken, daarvoor is zijn heroise levensdrift té stralend, té oppermachtig ....

In Querido's Oude Waereld is dat al-menseiik streven, dat tot zelfbegrip komend inzicht tot een machtige factor uitgegroeid.

Kenmerkend voor groot Meesterschap is ook alweer de vorm: atmosfeer, stemming, milieu en visie, het vormt een innig geheel dat groeit, ópenrolt immer wijder terug naar het verleden, immer wijder wèg naar huidige verschieten in machtige perspectieven van gebieden en mensenwoe