De Jordaan, Manus Peet

545

kon geen lachend gelaat meer aanzien, geen vroolijke stem meer dulden toen. Wat en wie bazelde er van ״broederschap" onder de menschen? Daar zwoegden onze broeders en zusters in doodsnood. Om hun lichamelijke krachten bijeen te persen, slurpten zij whiskey en het naar binnen geslokte vocht brandde inwendig even hevig als in blakerpijnen van buiten het deed, de geweldig-loeiende gloed der ovenstookgaten. Manus kon al die dagen lang niet beseffen, dat een wereld van schepselen óm deze verworpelingen heen, toeliet dat medemenschen zoo werden gepijnigd, stukgescheurd, verminkt en half gewurgd door een helschen slavenarbeid. Stel je voor, riep hij zichzelf toe, levende menschen, broeders van ons, die sidderden voor den zomer; die de zon vervloekten, het licht en den dauw van den morgen! O, deze schrikkelijke, wreedsombere gezichten van kalkmakers, zwavelzuurwerkers, bleekpoeder-bereiders, van zoutzuiveraars en van caustieksmelters, die gemartelde

oogen van wanhoop en duizelende woede,____ ze lieten hem

niet los, ze volgden hem overal! Manus hoorde deze zwoegers dof kreunen en razen, wanneer de zuren en de vochten hun vleesch inbrandden of hun huid wegbeten. Peet zag die af■ gemergelden, stukken blauwe long uitspuwen en in de vernietigende ontreddering van hun bestaan, tusschen snikken en vloeken in, slurpten zij dierlijk-gulzig, gele, giftige whiskey en weer whiskey!

Onze broeders, onze zusters! En ook elders wriemelde een wereld van schurftige zwervers, zieke misdadigers en hongerlijders! Zag niemand dan, kreunde het in Manus, de tranen bang, op het bleeke smartgelaat van den Zoon der menschen? O, al de deernis-wezens hadden de proletariërs wel lief, maar zij bléven schrijven, denken en dichten, en zij bléven luisteren naar muziek en naar theater-stukken. Zij bléven lachen, schel en geestig schertsen en debatteeren, terwijl de menschelijke ellende om ze heen walmde, terwijl die vreeselijke hel-op-aarde vlamde en rookte! In de nachtparken doken zij weg, de beluisde zwervers, de schooierige landloopers, onder spoorbruggen,

Manus Pctt 35