De Jordaan, Manus Peet

542

cludeerde: men kan de grondstellingen van Marx en van het wetenschappelijk socialisme geheel beamen zonder een moment de zinsbegoochelingen van menschenliefde bloeiend te doorleven. Het klonk Peet zelf zeer uitdagend en tartend in eigen ooren, maar als zijn brein en zijn hart samenspanden tegen het lieve woord, dan hadden zijn ooren niets meer in te brengen.

O, het was zoo heerlijk-bezwijmelend, in meesleepende overgave zoo maar te lezen of te hooren, dramatische taal en voorstellingen van groote dichters en schrijvers, en al het zingende of het jubelende van hun liefde-ziel en hun brandende meu-schengedachte voor je uitgestort te krijgen. Het klonk den eenen keer als droeve of blijhartige muziek, den anderen keer gromde het bang en van verre als een onweer.

O, die zoet-betooverende woorden van ״broederlijke liefde", van het woord ״broederschap"

bekleed met het vleesch van de daad, Zooals Henriëtte Roland Holst het star zei. O, het was wel schoon te gelooven aan de troostende verheerlijkingen van de gesmaden, de verworpenen! Manus vond het wel verrukkelijk te luisteren naar den dweepzang dezer vrouw: Wij zullen saam in vrijheid juichen ...

Op de oogenblikken dat het zoetsprakige geluid zong van zulk een dichterstem, kwamen koude huiveringen van vervoering en ontroering heel zijn luisterende en levende wezen overrillen. Maar toch, o zijn cynische en twijfelende natuur, die alles uitscheurde,... maar toch, wat bleef er rik deze bedwelmende momenten van geestdriftige opgewondenheid? Manus moest het zichzelf bekennen: een droef beetje, dat nauwelijks gemalen of geraspt kon worden! Blééf het een tezaam juichen? Deze schoone en dringende muziek van het woord was nog geen menschenliefde, geen allerhoogste verteedering en oplossing van het Ik in een eindelooze en heilige levens-overgave. Ze was nog geen grondelooze verzinking van het pijnlijk-weerstrevende lk in het al-levende. Voor Manus Peet