De Jordaan, Manus Peet

434

Jordaansch-woelig doorheen hurriede, deed ze soms minuten lang voor elkaar onverstaanbaar worden.

Manus Peet achtte Frans een al eigenaardiger schepsel, dat in vreemd ontzag leefde voor, en in stille verbazing tegenover wereld en levensgeheimen van de dieren. Jan Scheendert, Frans' oudste zoon, had onlangs onder een druilerig vergade-rings-napraatje, in Peet's aanwezigheid het kleinburgerlijk en dom-materialistisch asylbedrijf van zijn vader met bijtenden hoon aangevallen. Hij vond den ouden Scheendert een vent van niks; een slampamperigen kruiper, die het heele leven van dezen geweldigen tijd maar zorgeloos langs zich liet afglijden. Voor Leerlap bestonden er alleen beesten en nog eens beesten, en het was bij hem een sentimenteel gezanik, geliefkoos en sullig gekwezel, om wee van te worden. Wie had er nou, onder zulke maatschappelijke moordenarijen van menschen, nog gevoel voor dergelijk labberdottig gedoe met dieren?

Manus had zich vierkant verzet tegen deze kneuzende en schimpende beoordeeling van Frans Leerlap's bedrijf en wezen. De schuchtere teederheid en liefde van Frans Leerlap voor zijn beesten, waren grenzenloos-echt en ontstonden geheel zonder vertoon, en zoo goed als Manus het nog nimmer bij andere creaturen had waargenomen. Het was alles in Frans een onbewuste aanbidding van natuurleven. Frans Leerlap geloofde zielseenvoudig in de goddelijkheid der Schepping, zonder zich ooit critisch, weifelend of vorschend in de geheimenissen van het Zijn te verdiepen. Hij aanvaardde, aanvaardde alles; óók de verschalkingen en verbijsteringen der dingen. Veel meer dan Manus zelf, die telkens in de zelfkwellende rusteloosheid van zijn twijfelingen zich binnenin voelde opbranden. Frans beminde en vereerde het dierenleven in heel zijn cosmische argeloosheid en raadselachtigheid. Frans' liefde had niets opdringerigs, grillig-weerbarstigs en sentimenteels; bleek ook geen weerslag van een wrang-ontgoochelde, die in een soort van menschenverachting zich hoogborstig en wraakzuchtig koesterde aan de naïeve oprechtheid der beesten. Het