De Jordaan, Manus Peet

396

wereld, wat Manus Peet zoo huiverend-hondsch, mensch-on-teerend, smartelijk en laag zag als het nederig-krioelend bijeenkruipen van arbeiders in hun gotenwalmende krotten en donkervunze woonhokjes. Er was geen afzichtelijker hellebestaan voor menschen denkbaar, dan van het arme volk in zijn som-ber-melaatsche buurten, in zijn vreeselijke, adem-terug-dringende stegen en rioolstankige, vale sloppen, op zijn scha-duw-zware bovenverdiepingen van walgelijk-vervuilde gangen en modderige inhammen. Er was niets ter wereld, wat een Zoo ziedend en verdelgingsdriftig verzet in Manus deed óp-gieren, al smoorde hij het telkens en telkens weer, dan het dagelijks zien worstelen van die verachte bedelaarsbenden in hun rottend vleesch, die geweldige zwoegers-om-vreten en wat bronstig zinnengenot. Hij schrok en rilde van hun verstomping, van hun vuil; en nog erger van hun lach, hun vertier, van hun verdierlijkend kroost, en hij huilde van binnen om hun onnoozel, goedhartig, inschikkelijk, slaafsch en knech-telijk gehoorzamen aan orde en wet. Hij beefde bij het beluisteren van hun wanhoopskreunen, hun stille steunen bij kommer, hartzeer en beleedigende vertrappingen van hun menschen-waarde en hun verminkt menschenrecht. Het schokte Manus al dieper en bracht martelingen en deernis in hem, waaruit hij zichzelf niet meer kon verlossen. Telkens vroeg hij zich af: zouden zij nu wéér achter die roetgrauwte der fabriekge-vangenissen verzinken? Zouden zij nu wéér hun steile krot-trappen beklauteren? Zouden zij nu wéér voor de ruischende stookvuren hun leven zweetend verlieze n of in de mijn-duisternissen ronddolen, toortsig bevlamd, en hun krachten voelen uitmergelen op vochtigen rotsgrond en spelonk-zwarte aarde? Of zouden zij eindelijk zich bewust worden, kinderen Gods te zijn; üit den huiver en dóór het schaduw-sluipend spel van grootestads-schemer en grootestads-nacht heenbreken en opstaan, opstaan in dreigend zingende drommen, eindeloos tezaam-goivend en tezaam-loeiend en tezaam-brandend als een grauwe zee bij stormgelij en noodweer? Maar de goede halzen,