De Jordaan, Manus Peet

286

van de groene cocardes. Gij graskauwers, ... te Wapen! . . . en vertoon uw groene cocardes!

Ach, wat had die Desmoulins Manus' stille avonden op het Jaagpad opgeluisterd met zijn geeselstriemende spotwoorden en zijn menschenkennis, en zijn zielsgevoelige deernis met het volk waarvoor hij stierf. Robespierre in angst en benauwenis, wankel, murf en benard van binnen, liet het Fransche volk knielen onder den open hemel voor een Opperwezen, een Opperste Macht. Ay, Manus kuchte. Het duizelde voor zijn oogen. Was dat niet hetzelfde volk, dezelfde dweepzieke menigte, die een poos ervoor altaren te gruizel gooide, koor-en kerkbanken stukrammeide en alléén het feest van de Godin der Rede begeerde in te stellen? Datzelfde volk, diezelfde godlasterende monden, liet de wroegingszieke Robespierre nu bidden tot den Allerhoogste? Manus zocht achter Robespierre, het schijn-schroomvallige, zwaarmoedige gelaat van St-Just,... het huichelmom met den verholen beulslach!

O, de gluiperige achterdocht en de vrees van verdringing, hoe haatte Manus ze in Robespierre. De bloeddorstige, duivelachtige volksvriend Marat kon de pijlers van de schrikheer-schappij en het Schrikbewind, niet zoo vast inheien als de moordfelle dictatorische sluweling in zijn hemelsblauwen rok. Om het ironische en pamphlettistische schermwoord-spel van Desmoulins, dat doorboorde en doodde, klonk toch altijd de gichelende bijval der zacht-jubelende en op geestigheid verzotte toeschouwers. De omzichtige, gluiperige Robespierre, die Danton tooneelspelachtig waagde te omarmen op de tribune, vóór de gulzige oogen van de hunkerende volksmenigte, de veinzende, uitloerende berekenaar van zijn wraak-uur, ging in zijn terughoudendheid en sluwe beheersching oneindig wreeder te werk. Manus hoorde het stille, vreeselijke inwendige grinniken van Robespierre's vrienden, van zijn Commissarissen, de spionneerende, overal rondsluipende roodmutsen en schavot-apostelen. Camille hoonde en schimpte openlijk in zijn vurige pamphletten. Hij verachtte de bloed-