:316
zag ook het Christenvolk, dat het ״uitzuigen", — voor Henri krankzinnig gezanik, — door Christen-bezitters even hartstochtelijk plaats vond als bij Joden. Ook kindermoord-bloedsprookjes stierven den venijnigen lasterdood. In alle geestelijke wetenschappen drongen de Askenaziem stormenderhand aan en ze renden ver en ver de hoogmoedige Sephardiem voorbij. Uit de Askenaziem, uit Slavonische en Oostenrijksche Joden, dokenóp machtige rechtsgeleerden, fabelachtig-scherp-zinnige economen, groote advocaten en meesleepende redenaars; groote schrijvers, dichters, vrome denkers 1 1 1e toon-kunstenaars van den
den oergrond van hun ras, in Heine, in Lassale en Marx, al stond Henri Rozenheim zélf, lijnrecht tegenover vele hunner sociale predikingen! Hoe over-heerschten zij niet, in den edelsteenen-handel, heel Europa en Amerika! Ook hierin kwijnden de Portu-geezen, verslonken... Hoe groot waren de Askenaziem niet in geneeskunde, wiskunde en wijsbegeerte? Raadpleeg maar de „Akademie für die Wissenschaft des Judentums". Alleen al een Einstein en een Bergson. Jammer,... ironiseerde Henri Rozenheim,... zij hadden geen makken koning Alfonso en geen
Don Pedro tot beschermer, tot steun. Toch......
spotte hij door,...... allemaal Askenaziem, trotsche
Pottegiesjes, zélve in de Europeesche cultuur geheel weggebleekt!... De Askenaziem, in levensdrang en vervoerde vreugde, overrompelden de wereld van het Westen. Zij heerschten in Londen, Parijs, Berlijn, maar ook in New-York. Zij wreekten zich door hun genie, op de hoogmoedige verachting der Andalu-sische Joden, die vroeger met afschuw en rilling, huwelijken van Portugeesche Jodinnen met Hoog-duitsche Joden, of van Askenaziemsche Jodinnen met een van „de natie" aanschouwden. De eertijds vogelvry-verklaarden wreekten zich in al hun vermogens, met den geest, met de ziel, het verstand, het initiatief, de werkdadigheid, het hart en de wijsheid. De Portugeezen, in hun schriklijk verval en erna, begrepen eerst toén wat hun mishandelde of gefolterde