Het Volk God's, van Armen en Rijken

:311

met hun hoogmoedig branie-gebaar, hun adellijke afstammingen, ook onder den waan: het puik der verstrooide natie uit Juda te vertegenwoordigen...

Wat?... kreet Henri, in twistgesprekken,... wou zijn vrouw schuchter haar verlepte en saaie geslachten verdedigen? Ook in de Diaspora? Hun verval verklaren, uit hun onscheidbaarheid van stand en weelde? O ja, de vergrofde Askenaziem waren oneindig talrijker. Zeker, ook nü nog waren er brave, geleerde en kunst-zinnig-begaafde Portugeezen. Maar de ״natie" in haar geheel, slonk langzamerhand wég. De glorie van haar gouden cultuur op het Pyreneesche schiereiland, was uitgewischt, en van den triumf hunner scholen te Granada, Toledo, Barcelona, en van al de adellijke Don's en Dom's bleek nog maar een verdwaasd-schamel restje over. Welk vréémd bloed gistte er niet in deze ontkrachte afstammelingen van Israël: Arabisch, Muzelmansch, Moorsch! Hadden Portugeesche gedoopte Joden zich niet op schromelijke wijze vermengd en vermaagschapt met Katholieken, geslachten na geslachten lang? Uit loutere zucht tot behoud van groote vermogens/ Hadden zij het wreed-brandende bloed niet gekruist met Mohammedanen, met Arabieren en Mooren? En de Marrano's, vroeg Henri zijn vrouw en kinderen? Wisten zij, hoe die schijn-bekeer-den zich hadden gedragen, in Spanje en in Holland, toen zij „bij oogluikinge" hun eeredienst verrichten konden? Esther en de kinderen moesten die lafzieligen even gedenken als gedoopte, gedwongen nieuw-Christenen; later pronkzuchtig zich vermaagschappend met de Grandes van Spanje, met Graven, Hertogen, Prinsen, met Kerkvorsten, Aartsbisschoppen en Joden-uitmoorders. Zij moesten die geheime Joden, die Marranen weer eens vóór zich halen; al die schatrijke oud-Joden, groothandelaren en machtige financiers, Oosterlingen van oorsprong, door 3e pijnbank-kermingen verschrikt; nu en dan in hoogsten, Spaan-schen adel opgenomen; als woeste bekeerlingen, onbekeerde geloofsgenooten later zélf vervolgend en uitroeiend,... om ze eindelijk, na geslachten van verderf, verbastering en zoogenaamde sentiments-verfijning,