Studiën, eerste bundel

144

een groot mensch leeft bijna niets onbewust-moois meer. Het smartelijke leven verscherpt in de zacht spottende natuur de ironie tot vlijmig sarcasme; maakt den gevoelige tot een verbitterde; den naïeve tot een onstuimige en opstandige, den vertrouwen-schenkende tot een schuwe en angstige. Daarom verstaan wij het kinderleven niet meer. We hooren de kinderen wel spreken, we zien ze wel spelen, we volgen ze wel in hun jool en verdriet, hun aangedaanheid en hun lieve fantasmagorieties, maar toch staan we buiten den dauw van hun voelinkjes en denkinkjes. We passen ons aan, met tact, maar het blijft aanpassen.

Men moet ieder klankje van de geheimzinnigheid hunner stille giechelerijtjes onder dezelfde psychische aandoeningswerkingen voelen, of we staan er onmiddellijk naast. We moeten deze heele wereld van kindervoorstelling voor ons eigen brein reconstrueeren en met een heel nieuw licht-van-naïef-geluk doorstralen. En altijd met de grootste voorzichtigheid rondtasten naar de fijnheden van hun gevoel en bemerkingen, anders krijgt men niets van hun diepst innig leven te zien.

Het gevoel van het kind ontstaat even geheimzinnig als bloem-ornamentiek op een bevroren ruit. En even broos is het. Door een onzuivere beademing al kan 't wegsmelten. Kinderen onder elkaar leven prachtig en worden geleid door een onbewuste mystiek. Zij verstaan elkaar door occulte dingen; door gebaren, oogenglanzingen, stemmenklankjes. Het is een soort kabalah van tonen, geluidjes, zachte zegseltjes of fluisteringen, van zoo subtiele intonatie en murmelingen dat het zingt en kweelt voor wie ooren heeft ook om de taal der vogels te verstaan. Natuurlijk niet alles zingt. Niemand kan zoo wreed en woest