Het Volk God's, Menschenharten

100

hoofd, ook deze in-vooze, goedkoope-bazarwoord-kunstenaar, reclame-virtuoos en zelfverblinide, be-teekende niets voor het scheppende, Zionistische Jodendom. Heyermans, de ergerlijke wan figuur, de baldadig-brute verkrachter en verwringer, beschimper van de heiligste Joodsche ras-instincten, moest niet eens genoemd. De edele Van Campen, die ééns vroom-Joodsche psyche tastte, zweeg; zweeg al jaren. En Carry van Bruggen bleef in haar nobelste verheffing nog het zuiverst verwant aan het edel-religieuze van haar broeder Jacob Israël. Ook Van Collem, ééns zionistisch dreiger en machtig voortstuwer, was voor Andriessen niets dan de Jood, die de pantheïstische schaduw van Spinoza inzoog en weer als een dichterlijke vuurkolom den mond uitademde. Rensburg noemde hij een literairen kangoeroe, die de oneindigheid afhuppelde, maar in plaats van zijn beenen, zijn staart hiervoor gebruikte. De oudere Joodsche schrijvers waren afvallige, socialistisch-verfijnde of gemakzuchtige heidenen. O, den heftigen en hevigen oud-Zionist Kleerekoper in zijn latere zelfbegoochelingen, mocht hij wel hier een oogenblik gedenken, met smartelijke bewondering. Maar wat dankte Zion aan al de anderen? Van den stemmings-verijler Aletrino, breedsprakige ontlede! van z.g. ״zieleroer-selen", tot den koddig-parmantigen Canter; van den pathetischen Bonn, — later weer onder betoovering van Zion, religie en Mattan-Touroh, — tot den mijmerend-beeldenden De Rosa; van den stroeven Henri Hartog tot den ideëelen zwalker Booleman; van den folkloristischen Joseph Cohen tot de prikdistel D'Oliveira; van den scherpzinnigen Martin Premsela tot den koel-sterken Herman van den Berg; van den fantast Maurits Dekker tot den bóeren-beschrijver Herman de Man, door zijn bekeering een gruwel voor den vromen geloofs-Jood? Fran^ois Pauwels was