Muziek en Tooneel

Dat alles, gewekt door het lezen van een nuchter romannetje, waarin het bedrijf der kleine slagertjes wordt geschetst? Ja, ja! Goudsmit is dichter gebleven, en heeft de oud-Joodsche ziel getast, zooals alléén een droomer van zijn teederheid en zijn gevoels-fljnheid het vermag. Hij heeft de onvervalschbare schoonheid der oud-Joodsche moraal tot echt-zielsleven gemaakt, door een uitstraling van onaanraakbare innigheid, betast zooals een groot rabbijn, een man als Manasse Ben Israël, een heilige wetsrol met de zacht bekuste vingertoppen roert, terwijl een schok, een siddering van vrome verrukking door heel zijn lichaam rilt. O! hoezeer is deze ziel, die Goudsmit, door de teisteringen der kleine, vernielende levens-misère gelouterd. Hoe droef is zijn weemoed; hoe prangend zijn verlangen, hoe opgejaagd zijn teederheid, en hij zelf, in schijn zwaar en robuust van realistisch gebaar, in diepste wezenlijkheid terugschrikkend voor iederen harden en rauwen levensklank.

Ik zie dat alles; ik zie het in het mijmerspel van zijn gepeinzen, waarin het leed nog leeft als de ingeslapen kleuren van een bloemperk in avond-schemer.

Er is veel nagemaakt marmer, met krullig-geteekend adernet en vlammenleven. Goudsmit geeft het échte marmer.

En zooals Couperus essentieel is een samenstelling van psychologie en.... odeur, zoo is in diepste wezen Goudsmit een samenstelling van realisme en.... Jood-sche lyriek. Twee wezens-elementen, die nu nog in

200