Studiën, tweede bundel

226 STUDIËN

goedhartige vrouw mij tot dingen verleiden die noch Emmy noch een der personen die mij kenden voor mogelijk zou hebben geacht. Zoo ziet ge, lieve lezer, hoe allernoodigst het is het vreemde verbond tusschen aap en engel al van kindsbeen aan op deugdelijke, vaste wijze te regelen, want de twee hebben zulke verschillende opvattingen van schoon en goed, dat het niet aangaat hen in één eng en broos huis elk hun vrijheid te laten."

Dat is de wrang-oprechte psycholoog van De Koele Meren. En zoo zou ik nog veelsoortige staaltjes van zijn psychologie en beschrijving kunnen geven. Er is ook veel gebrekkigs en leelijks zelfs in taal en uitbeelding. Maar als boek is het 't voortbrengsel van een heel bij zonderen geest, een boek dat misschien veel menschen om zijn inhoud en materie zeer onsympathiek zal wezen. Maar dan moet men Goethe maar eens nalezen, en hooren wat die zegt over z. g. ,,onsympathieke" inhouden van kunstwerken. Over Byron keuvelende zegt hij 0. m.:

,,Wir müssen uns hüten, es stets im entschieden

Reinen und Sittiichen suchen zu wollen.

Alles Grosze bildet, sobald wir es gewahr werden."

Hoofdzaak is dat Van Eeden ons zeer schoone brokken kunst in dit werk te genieten heeft gegeven.