Studiën, tweede bundel

OVER FREDERIK VAN EEDEN 221

tief karakterscheppen doet Van Eeden niet. En toch is die figuur ook niet geheel Van Eedensch. Omdat het toch wel een subjectieve karakterschepping is. Vico Muralto zwerft de heele wereld door. Hij trouwt, maar krijgt later een meisje lief, wonend op een Hollandsch zeedorpje. Dat is eigenlijk de heele intrige. Het belangrijkste in het boek zijn sommige beschrijvingen, heel de karakteristiek van het ,,droomleven" van Vico Muralto, en de auto-psychologie van Vico, vooral waar hij de fijne sensualiteit van zijn lagere en hoogere natuur ontleedt. Elders geef ik een analyse van stijl, taal en bouw; laat ik voor mijn lezers, in deze studie Van Eeden zelf even doen verschijnen. Al dadelijk de beschrijvings-inzet:

„Als men mijn stadje nadert uit zee, op een zomerdag, dan ziet men alleen het hooge, ronde geboomte op de wallen, en daarboven uit de oude klokketoren, met fantastisch gevormde en versierde verdiepingen en donker-kobalt-blauwen koepeltop. Het land aan weerszij ziet men nauwelijks, en het bleek-bezonde groene geboomte schijnt in den zonne-nevel op 't geelgrijze water te drijven. Het is een droomerig stadje, dat eens in Hollands bloeitijd een kortstondige illuzie had van wereldsche grootheid. Toen kwamen er bontgetuigde, met verguld snijwerk en groote, zwierige vlaggen versierde schepen in het haventje, visschersschepen, handelsschepen ïn oorlogsschepen, en de inwoners bouwden fraaie huisjes, ־net trapgevels en beeldhouwwerk, en verzamelden daarin aitheemsche kostbaarheden, meubels en zilverwerk en jorcelein."