145
van ’71 hebben voorbereid. Ik ben een Vlaamsche student in de geologie, vernederd, om, daar wij geen Vlaamsche Hoogeschool in ons eigen land hebben, alle lessen in het Fransch te volgen. En ik ben nog wat anders — ik ben Flamingant en tegelijkertijd sociaal-demokraat. Dat vindt ge vreemd, tegenstrijdig, nietwaar? nationaal voelen en tegelijk tot de internationalen behooren, maar het is een groote fout geweest van de sociaal-demokratie, dat zij meende, dat uit gelijkheid van toestanden, ook noodzakelijk gelijkheid van taal, neigingen, zeden moesten voortspruiten. Een internationaal economisch verbond, op algemeenen vrede en welvaart gericht, kan heel goed samengaan met erkenning van het recht der persoonlijkheid van het individu en met erkenning van het recht der roeping van de individuen, der rassen, der stammen, der volken. En nu, ondanks de fout mijner regeering, wensch ik te blijven wie ik was: een Flamingant en een sociaal-demokraat en tegelijkertijd een bewonderaar van het Duitsche wezen, dat ik lielheb, omdat ik in mij zelf het Duitsche wezen voel. U zei, dat twee zielen in uw borst elkaar bevechten. Indien er één mensch ter wereld is, die dien toestand begrijpt, volkomen begrijpt, dan moet dat een Vlaming zijn als ik, die België lief heeft en toch den Franskiljon voelt als een grooter vijand dan de Duitscher, omdat de Duitschers hoogstens ons economisch zouden willen regeeren, de Franskiljons echter ons naar de taal, naar de ziel, naar het wezen hebben getracht te vernietigen. Deze oorlog zal door uw vaderland verloren worden.”
„Ónmogelijk!” kreet Claus.
„De eerste stap is reeds gedaan; gij hebt uw groote nederlaag reeds geleden en geen macht ter wereld zal
10
De Lafaard