Kalverstraat

5»

den door den boekhouder uitbetaald. Zij waren niet zoo gemakkelijk en hij legde het er op aan. zoo min mogelijk mannen als arbeiders te gebruiken sedert een ruzie, die hij had gehad. Op een Zaterdagavond had hij getracht een werkman twintig cent af te doen trekken, voorgevende, dat de man de zakken in een pantalon slordig genaaid had. De werkman had het zich niet laten welgevallen, had den boekhouder uitgescholden. gezegd met den patroon zelf te willen spreken. Hirschfeld, door ‘t ongewone rumoer in ’t kantoor, was naar beneden gekomen.

«Wat gebeurt hier?»

De zaak was uitgelegd. Hij had geweigerd de twintig cent uit te betalen. Toen was de werkman op hem toegevlogen, had hem een slag in ’t gelaat toegebracht, hem uitgescholden voor uitzuiger en vrouwenbeul, hem gedreigd te zullen worgen. Hij had een politie agent doen roepen en de man was buiten de deur gezet.

Den Woensdag daaraanvolgend had er in «Recht voor Allen» een artikel gestaan met het opschrift: «Moderne slaven. De winkel van Hirschfeld». En in het artikel waren de grieven opgesomd, was een lijstje van de loonen opgegeven, werd verhaald hoe hij de loonen uitbetaalde.

Na een paar weken was het schandaaltje vergeten. Sedert echter had Hirschfeld een doodelijken haat aan de socialisten. Hij onderzocht of er onder zijn personeel ook «rooden op de graat» waren, liet in zijn privé-kantoor, in het winkelkantoor en in de groote paskamer portretten van «het prinsesje» hangen. Hij richtte voor zijn personeel een «Oranje-Spaarkas» op, waaraan zij elke week vijf cent moesten afdragen. Aan ’t eind van elk jaar legde hij er de helft bij en hij betaalde dan uit de «Oranje-Spaarkas» een feesdag voor zijn personeel, sloot dien dag zijn zaak, zorgde er voor, dat de couranten vermeldden met welk een royaliteit hij zijn personeel een feestdag had bereid.

Tegen de Oude-Zijdskapel in de Kalverstraat stonden een twintigtal kleine winkeltjes aangebouwd, die de Amsterdammers «De Kastjes» noemden. Het waren werkelijk niets anders dan kastjes, kleine hokjes, zonder achterkamertje, zonder kasten, zonder stookgelegenheid. De kerk verhuurde die winkeltjes