Kalverstraat

Hoofdstuk IV.

De zaken gingen slecht. Op een nattigen zomer was een warme herfst gevolgd en nu weer was het een kwakkelwinter. David De Leeuw begon te vreezen, dat hij het zelfs in zijn kleineren winkel niet zou kunnen houden. De meest vertwijfelde uitverkoopen trokken niet meer. Daarbij kwam, dat de maat-zaak geheel verloopen was. De menschen, die goederen op maat kochten, wilden deftig bediend zijn en hadden er op tegen een winkeltje binnen te gaan, dat altijd met schunnige reclame-papieren beplakt was en waarvan ze vermoedden, dat het niet lang meer zou bestaan. Een coupeur kon De Leeuw er sedert lang niet meer op nahouden. Hij had met veel moeite van Hirschfeld verlof gekregen, dat diens coupeur in zijn vrije uren voor De Leeuw’s klanten sneed, op voorwaarde, dat Hirschfeld vijf procent van de opbrengst van elk stuk ontving. Er waren dagen, dat het kleine winkeltje vereenzaamd was. De Leeuw, die de droefenis van zijn verloopen zaak thuis te sterk voelde, was uithuizig geworden, bezocht met een pak stalen onder den arm vroegere klanten of vrijmetselaars, die hij uit de loge kende, trachtend zoo een bestelling op te loopen, wat een enkele maal lukte. Het zaakje was overgelaten aan Nathan Souget en Eduard.

Eduard had het gymnasium moeten verlaten. Dat was wèl een der wreedste oogenblikken in ’t leven van David De Leeuw geweest. De jongen, die zoo lang lui en speelsch was, had zich plotseling veranderd. Hij zelf meende, dat het gekomen was door den invloed, die een boek van Samuel Smiles, «Help u zelven», op hem uitgeoefend had. Maar de eigenlijke oorzaak was de organische verandering in lichaam en geest van den knaap, samenhangend met het begin der vlegeljaren. Hij was, vijftien jaar oud, in één maand, van kind tot man geworden, begon over het leven na te denken, zag de zorgen van zijn vader, wierp zich met de borst op zijn studie. Maar het was