Kalverstraat

hammen waren weggenomen, hadden ze de boterhammen bevuild met snippers katoen, dik in de margarine gedrukt of ze hadden er kleine paarlemoeren knoopjes in geduwd, afwachtend dat hij, bij 't gulzig happen, daar plotseling op zou bijten en krijten van de pijn en in de koffie hadden ze het zout gegooid, dat overgebleven was in de papiertjes bij hun eieren.

Maar Harry Hirschfeld zette door, verdroeg en leerde. Toen de patroon in Augustus een paar weken buitenslands ging, moest één van de bedienden ’s nachts in het magazijn slapen blijven voor de veiligheid. Er werd een smal veldbedje neergezet met een klein handewaschkommetje. Geen van de bedienden was voor de karrewei te vinden, maar Harry Hirschfeld nam het verheugd aan. Dat was een maand kamerhuur en licht uitgespaard. En ’s middags mocht hij met de huishoudster en een interne-winkeljuffrouw mede eten in de huiskamer. Hij deed trouw zijn plicht. Als de winkel ’s avonds om half tien gesloten was, liep hij door ’t geheele huis, verzekerde er zich van of de gaskraan goed gesloten was, tweemaal had de knecht het sluiten verzuimd, of de waterleiding-kranen niet drupten, of de spies in de luiken goed vastzaten. Dan ging hij naar 't kleine bij-kan-toortje. in ’t hoofdkantoor mocht hij niet komen, en studeerde in <het Eransch zonder Meester,» dat hij op een kar gekocht had. Tegen tien uur ging hij naar de huiskamer, klopte bescheiden aan en de keukenmeid, Suzanna Woelders. de winkeljuffrouw, en hij aten een eenvoudige boterham.

Suzanna Woelders, die in de passementerie-afdeeling was,, hield zich altijd op een afstand van de mannelijke bedienden, deels uit wat overdreven preutschheid maar ook wel uit trots, want zij was een nicht van de echtgenoote van den patroon. Zij was gesloten en wat eenzelvig, zooals meer ongehuwde vrouwen, die naar de dertig loopen en voor de winkeldochters in haar afdeeling was zij streng, doch had ze wel eens over «den Mof» kunnen spreken in den winkel, als de andere winkeljuffrouwen malkaar lachend vertelden, wat ze nu weer met hem hadden uitgehaald bij «de mannen.» Maar zij waakte, op bijna ziekelijke wijze, dat er ten minste in den winkel tusschen het mannelijke en vrouwelijke dienstpersoneel geen ander contact bestond, dan het strikt noodzakelijke. Ze bemoeide zich niet