over Rusland in het Algemeen Handelsblad gelezen. Zonder deze discussies zou ik mij stierlijk verveeld hebben. Postwissels van ongeveer tachtig kampingezetenen verbeurd verklaard. Op slinkse wijze. Zij werden naar de Lagerkommandantur opgeroepen, waar zij stuk voor stuk een kwitantie moesten tekenen, de ontvangst van het postwisselbedrag bevestigend. Eerst daarna werd hun meegedeeld, dat het bedrag ten gunste van Lippmann, Rosenthal & Co was verbeurd verklaard. Zo zijn onze manieren. Er waren bedragen bij van tachtig en honderd gulden.
Praktisch is dus weer het in bezit hebben van geld in het kamp verboden: de blauwe z is in dit opzicht waardeloos geworden. Destijds was bepaald dat de houders van een blauwe z tweehonderdvijftig gulden in hun bezit mochten hebben. De maatregel houdt klaarblijkelijk verband met het rantsoeneren van de levensmiddelenpakketten en heeft ten doel de zwarte handel in het kamp tegen te gaan. Tien kampingezetenen, alte Kamp-Insassen, gearresteerd en naar de gevangenis gestuurd wegens het beoefenen van de zwarte handel: leden van de melkploeg, die met de melk van buiten het kamp clandestien boter, vlees, kippen en tabak in het kamp binnenvoerden. Dat ging al vele, vele maanden zo. Op een uitzondering na het bedieningspersoneel van het Heidelager ten getale van vierentwintig man, mannen en vrouwen, ontslagen wegens te goede verstandhouding met de maréchaussées, die verboden vriendendiensten aan de Joden bewezen. Een transport van zestig Joden uit Scheveningen aangekomen, merendeels ondergedokenen. Prikkeldraad versierd met geschilderde borden, waarop staat Gefahrenzone Es wird ohne Anruf geschossen Gevaarlijk terrein Er wordt zonder waarschuwing geschoten
woensdag 8 december Drukke voorbereiding voor het Kerstfeest in barak 73: Kerstkransen worden opgehangen, een koortje studeert Kerstliederen in. De vorstperiode is weer voorbij; Westerbork is weer een modderpoel. Het ontslag, verleend aan het personeel van het Heidelager had als oorzaak, dat een marechaussée een pakje voor een Joods meisje van buiten had meegebracht. Het meisje werd met opsluiting in de gevangenis bedreigd en heeft, na aanvankelijke weigering, de marechaussée aangewezen, die de gunst bewezen had. De angst zit er weer in. Als nieuw personeel van het Heidelager zijn alte Kamp-Insassen aangewezen, oudjes, in plaats van de betrekkelijk jonge mannen en vrouwen, die ontslagen zijn. De vrouwen van het ontslagen personeel zijn bij wijze van straf in de aardappelkeuken geplaatst. De vrouw van een vriend van mij heeft toevallig ontdekt, dat de twee kleine kinderen van haar zuster
223