Oorlog en Joden

Nog tracht hij, crepecrend, de flarden aan flarden te scheuren.

En toch nog kan deze tragiek, als iedere ziekte waaraan men niet sterft, iets zuiverends hebben. Alhoewel van een hervatting onder de oude verhoudingen geen sprake meer kan zijn. Daarvoor heeft de geschiedenis te duidelijk gesproken.

Er werd een grens getrokken, aangegeven door millioenen dooden cn honderden verbrande en in puin gelegde steden. Als een triest monument steken de ruïnen hun stompen ten hemel, als een droevig overblijfsel van een beschaving die onderging.

Met smartelijke cn alsembittere ervaringen beladen moeten we de konsekwenties trekken. Het bewees hoe erbarmelijk dun het vliesje der barmhartigheid nog maar was, noodzakelijk om ons de noodige bescherming te bieden, op den weg door de geschiedenis.

Deze ontzaglijke brand verlichtte het armzalige korte stuk weg, dat nog maar afgelegd werd, naar het einddoel. En toch mag het ons allen niet afhouden van het gestelde ideaal, ondanks de rook en smook die thans over ons werelddeel ligt en die eens zal optrekken om een zonniger verschiet te openen.

*

Er zal hier of elders een categorie Joden of Jodinnen zijn, wien de storm het zand uit de oogen geblazen heeft; die schijn en werkelijkheid hebben onderkend. Zij zullen herboren cn vereend

89