Diamantstad

verwildering. Al gebeurden die dingen niet eiken dag, al dee je dwaas ze te zwart in te zien — hoe ouwer je werd, hoe sterker je 't verworden oplette, den vloek van ’t klitten der joden. Dikwijls was-ie verliefd geraakt — eens op de dochter van ’n bakker — eens op de zuster van Rijst — eens op 'n roosjesslijpster. Maar as ’t dan kwam tot ’n praatje, ’n heupduwend wandelingetje, stuitte ’m iets in 'n kijken, ’n mondtrek, ’n lach. Ze hadden allen gelijkenis, stem-herinnering, lichaams-doen — ze leken op z’n tante — z’n zuster. Het was krankzinnig: het denkbeeld van bijslaap bij ’n jodin, gftf hem, jood-van-ras, de sensatie van bloedschande. En ^ls-ie zichzelf bekeek, z’n geteekend jodenlichaam, z’n groot hoofd, z’n bleek gezicht — dan herkende-die c(^ui^zend joden die-die méér had gezien, ’n Jodin nam-ie nooit. Die natuur-sehande moest gebroken worden. Alleen door lossing in ’n gemeenschap van „vreemdelingen” werden de joden weer gezond, verdween een der jgedrochtlijke vormendienstjes. Met Juda, had-ie over dat stokpaardje geschetterd, Juda die ’m grinnekend ⁷n anti-s^miet noemde. Ja, hij was ’n heerlijk-gezonde anti-semiet, omdat-ie ghetto-leven verachtte, bij zijn ziening van eene mensch-heid geen semietisme kon voorstaan. Haatte je niet als je betere dingen liefhad? Hadden de Mozaïsche wetten niet genoeg gekankerd, moesten de oogen langer gesloten blijven — liep de maatschapljgke werking niet storm op de maatschaplijke van voor ,Je wordt — je wordt,” glimlachte Juda

waar je ’t minste an denkt. Daar helpt ge tegen.” En nou — nou waren de theorietje in ’t donker geblazen. Bij 't russisch jodinr hartstocht gaan werken. Hij had ’r gezoend mond — op ’r rijpen mond. ’r Adem had-ie ges

’r borsten te pletter gedrukt. Als ’n woestè passie was ’t over ’m gekomen. Als-ie ’t moment nog eens, nog eens hervoelde, trilde alles an ’m, puilde z’n denken in leegte, stapte-die wezenloos. Wat vandaag in je gehamerd stond, smeet je morgen weg — gedachtenpaskwil as je was.

202