Diamantstad

TWEEDE DEEL.

X.

Doch den anderen dag was zijn hoop weder groeiend, scheen ’m z’n opstanding tegen 'n god — of je ’m als bijbelding, wraakzuchtigen smaus, als liefde-galmend kwakzalver of als de natuur in ’r rijpe wonderen zag — een verstandeloos ding, kweeksel nog van de dagen toen Druif ’m vertelde van ’n wezen boven en buiten de menschen. Wist-ie niet beter? En als-ie aarzelde was ’t dan niet ’t gevolg van z’n stemmingen, z’n jóódsch gedroom, z’n bloed-arm gestel? Door moeheid werd je zwak, laf, oordeelde je dwaas en met angst over leven en dood, neigde je zonder grond onder je voeten naar ’n mysterie die je noch verschrikte, noch ontmande wanneer je frisch en bedachtzaam overwoog. Een klassenstrijd en ’n god waren mekaar gezond-afstootende zak§n, tenzij je god weer noemde ’t récht van ’t bewegend volk om tot den kern van ’t geen de aarde aan vruchten en weten bezat, te geraken, maar dan blééf ’t de prachtige vernieling van ’n mystieken, alles-gedoogenden god door wat de tijden hadden gebouwd. De god-der-eeuwen-tot-nü stond buiten het leven, buiten de werkelijkheid, hing als een logge last aan de rede en eerst thans scheen ’t het vertraptst deel der menschheid te zijn, dat onbewust of geleid door beden-king in eene godheid herleefde door zich aan den strijd, de verjeugdiging te geven. God — als ’t dan ’n naam, ^?n woordenspel, noodig had — god was Strijd. Waar je rondkeek zag je ’t bestaande vergaan, verdringen.

141