Het Jonas Daniel Meijerplein

De Sjoelgas

verkregen machtiging Uwerzijds om het te verhuren en de wijzigingen, die noodig zullen blijken, te doen aanbrengen, worden vastgesteld. De Waterloopleinsynagoge zal worden verkocht. De opbrengst van den verkoop zal den kapitaaldienst ten goede komen.

Wij veroorloven ons hier ter plaatse tevens onder Uw aandacht te brengen, dat bij een samenspreking anterieur aan Uw besluit van 8 December 1924 met den WelEerw. Heer Opperrabbijn gehouden, deze als zijn decisie heeft te kennen gegeven, dat bij onverhoopte noodzakelijkheid, nog een der oude thans in gebruik zijnde Synagogen zal mogen worden opgeheven, zonder dat dit gepaard behoeft te gaan met den bouw van een nieuwe Synagoge. Toentertijd werd, gelijk Uw College bekend is, de Uilenburgerstraatsynagoge voor opheffing voorgedragen. Wij kunnen ons gevoegelijk ervan onthouden nu zelfs bij benadering aan te duiden welke Synagoge in de toekomst daarvoor in aanmerking zou moeten komen.”

En om volledig te zijn: ook de Lange Houtstraat-Synagoge en de Neie Sjoel zouden nog voor 1940 officieel vallen als een offer aan de zich snel wijzigende verhoudingen. Volgens een besluit van de Kerkeraad werd de eerstgenoemde buiten gebruik gesteld op Rosj Hasjana van het jaar 1935 en met ingang van deze datum overgedragen aan het doodgravers-college voor zijn leeroefeningen. De laatste Synagogedienst in de Nieuwe Synagoge vond plaats op Sabbathmorgen, Sjabbath Beresjieth,¹) van het jaar 1936. Daarna werd deze Synagoge alleen nog gebruikt op de Hoge Feestdagen, bij Choepoth en op Sabbathnamiddag voor de leeroefeningen van de vereniging Tour oh Our, waar (zoals wij in het volgende hoofdstuk zullen zien) Rabbijn Dr. M. de Hond zijn eigenaardige, fascinerende voordrachten hield. Alleen de Grote Sjoel, de Rapen-burgerstraat-Synagoge en die in de Uilenburgerstraat bleven gehandhaafd tot de catastrofe, de laatste, ondanks de plannen.

De Tweede Synagoge, de „Obbene”, werd dus bestemd voor dagelijkse Thorastudie en de weidse naam van de „Vereeniging Tifereth Bachoe-

Sjabbath Beresjieth, Sjabbath. waarop de eerste afdeling der Tora wordt gelezen („In den

beginne”).

101