Het Jonas Daniel Meijerplein

REISJIES CHOGME

Boven de „Obbene” was er nog een ruimte, waarin de nuchtere beslissingen over de Synagoge nauwelijks zullen zijn doorgedrongen. Daar bevonden zich de lokaliteiten van het Theologisch Genootschap Reschieth Chogma, in de volksmond wel beter bekend als Reisjies Chogme.

Bij „verenigingen” als de Misjnajes-chewre en Reisjies Chogme blijft altijd de vraag, hoe men buitenstaanders hiervan de betekenis moet verklaren. Wat wilden deze chewres? Er werd „geleerd”! Zegt dit voldoende of zegt het niets. Wij worden onweerstaanbaar herinnerd aan het recente verhaal van een onzer Israëlische vrienden, die een dominee uit Hilversum de betekenis wilde uiteenzetten van de enorme Jesjiewe te B’ne Berak. Getweeën kwamen zij de grote studiezaal van het Talmud-centrum binnen, slechts versierd door een Aron Hakodesj uit een Italiaanse gemeente daarheen overgebracht (een juweel van 18e eeuwse barok) en verder geheel gevuld met jongens, bachoeriem, die met de Talmudfolianten voor zich aan de studie waren.

Er voltrok zich ongeveer de volgende dialoog: „Dit is dus een soort Hogeschool?” „Ja en nee”. „Hier kan men dus een graad behalen?” „Nee, dat is onmogelijk.” „Is dit dan een Kweekschool?” „Nee, ook dat niet.” Uiteindelijk resulteerde het gesprek in de simpele opmerking, dat al deze jongens hier alleen maar kwamen „om te leren”. Om zich bezig te houden met de Thora, waarvan Tenach zegt, dat gij U erin moet verdiepen des daags en des nachts. Het Joodse volk is het volk van het boek en het is dat gebleven. Ook in Amsterdam en zeker in het Amsterdam van voor de oorlog, het Amsterdam van de Misjnajes-chewre en Reisjies Chogme.

Met Reisjies Chogme raken wij daarenboven een van de interessantste hoofdstukken uit de geschiedenis van onze gemeente gedurende de laatste anderhalve eeuw. Het waren drie eenvoudige Joden (Joseph Melamed, Abraham Izak Gobits en Simon Efraim Heigmans), die in

104