De zoon van een gazzen

Galitzoschoen - schoen, op een rabbinaat aanwezig, ten gebruike bij de Leviraatsceremonie (zie Deuteronomium 25:5-10). ‘Zo zal zijns broeders vrouw voor de ogen der oudsten tot hem toetreden, en zijn schoen van zijn voet uittrekken, en in zijn aangezicht spuwen, en zal betuigen en zeggen: Alzó zal dien man gedaan worden, die zijns broeders huis niet zal bouwen. En zijn naam zal in Israël genoemd worden: Het huis desgenen wien de schoen uitgetrokken is.’

Keiwer-owes - graf der vaderen; begraafplaats.

JEUGD

Kiddoesj - heiliging; liturgisch fragment, waarmee de Sabbat en de Jomtef wordt ingewijd.

Benschen (benedicere) - uitspreken van het dankgebed na de maaltijd. Barmitswa- dag, waarop een joodse jongen van 13 jaar meerderjarig wordt. Cheider - Joodse godsdienstschool (eigenlijk: kamer).

Risjes - boosheid (maatschappelijk antisemitisme).

Resjo’em (enkelv. ‘Roosje’) - booswichten (antisemieten).

Jehoede-Jood.

Posjeter Jieden - gewone, simpele Joden.

Niggoen - melodie.

Tefille(Tefilla)-gebed; ook: gebedenboek.

Machzor - gebedenboek voor de feestdagen.

Arba’Kanfot (Arbekanfes) - ‘vier hoeken’; vierhoekig kleed met schouw-draden (Tsisit, ‘Tsitses’), dat traditioneel levende Joden onder hun bovenkleren dragen. Dit noemt men het kleine Tallith. Het grote Tallith (‘Talles’) wordt over de kleren gedragen o.a. bij het ochtendgebed, zowel thuis als in de synagoge. Vergelijk voor de schouwdraden (Statenvertaling: snoertjes): Numeri 15:37-41.

Tefillin- gebedsriemen. Vergelijk Deut. 6:8. ‘Ook zult gij ze tot een teeken binden op uwe hand, en zij zullen u tot voorhoofdspanselen zijn tussen uwe oogen.’

Rachmones - medelijden, sociale bewogenheid.

ZION ZONDER ZIONISME Galoet (Goles) - diaspora.

Jaartijd - verjaring van de sterfdag van verwanten (ouders vooral); op die dag wordt een jaartijdlichtje aangestoken.

Kaddisj - gebed - hier: door rouwbedrijvenden uitgesproken.

Owel - treurende, rouwbedrijvende.

403