De zoon van een gazzen

Hoe na de Northcliffiade De Haans leven in gevaar was, blijkt uit mededelingen van de Daily Express na zijn dood.

‘A graphic description of him was written by Mr. James Douglas in the “Sunday Express” of March i8,1923. At this time Mr. Douglas was in Jeru-salem with Lord Beaverbrook.

“An orthodox Jew came to our hotel, like Nicodemus by night, in order to expound the fears and to analyse the wrongs of his non-Zionist co-religionists. He came in the teeth of Zionist intimidation. He had been told by Zionist zealots that if he dared to communicate with Lord Beaverbrook he would pay dear for his treachery and his temerity”.

That Orthodox Jew, whose name, for obvious reasons, was withheld at the time, was Dr. de Haan.

Before this time, when the late Lord Northcliffe was in Palestine, Dr. de Haan took part in an anti-Zionist delegation which was set on in the streets and stoned.’

Bij pag. 295

Over De Haans Arabische relaties is niet al te veel bekend. Men moet aannemen, dat hij zelf veel bezwarend materiaal terstond vernietigde.

In zijn nalatenschap bevonden zich een paar cahiers met aantekeningen over contacten. Eén schrijven (te Leiden ontcijferd) bleek te zijn de door De Haan opgemaakte verklaring te Amman (1922), waarin door Arabieren en orthodoxe Joden aan de Zionistische organisatie het alternatief wordt voorgelegd van vrede met de Arabieren, doch dan opgeven van de Balfour-declaratie ofwel een strijd op leven en dood.

Een eveneens in de nalatenschap aangetroffen bezwarende brief - met een moeilijk leesbare ondertekening - is gedateerd, Amman the ioth February 24.

Bij pag. 299

‘Het Handelsblad begon nog voorzichtiger te worden’. De journalist L. Aletrino schreef ons (d.d. 13 juni 1960), dat hij in overleg met zijn toenmalige hoofdredacteur Mr. J. Kalff ‘menigmaal passages in de Haans artikelen heeft geschrapt’. Ook om andere dan politieke redenen.

Bij pag. 300

Het artikel 1100-1000; 46000-15000-, 1000-70 handelt over het feit, dat zich gedurende het eerste kwartaal van 1924 1100 Joden in Palestina hebben geves-

381