Van Israelieten tot Israeliers

wondert ons niet De jaren twintig blijken voor het nieuwe Palestina doorslaggevende revolutionaire betekenis op ieder gebied. Op 1 april 1925 werd — symbolisch voor het geestelijke rijpingsproces — de Hebreeuwse Universiteit op de Skopusberg door Lord Balfour geopend. De eerste steen was reeds in 1918, na de verovering van het land door de Engelsen, door Chaim Weizmann gelegd. 1918-1925, de periode, waarin men had geleerd door te zetten om ook geestelijk sterk te staan tegenover een wereld, waarin de Jood het moeilijker en moeilijker kreeg. Vooral ook na de grote crisis.

Tussen 1929 en 1931 emigreerden derhalve jaarlijks een 40.000 Joden naar Palestina, en wel grotendeels op arbeidscertificaten. Dan al schenen de toestanden in Duitsland hun schaduwen vooruit te werpen. Tussen 1933 en 1935 kwamen alleen daarvandaan 24.500 oliem, dat is ongeveer 20% van het totale aantal. Een “heimgebunden” diaspora vond de weg terug naar het Vaterland, waaruit duizenden jaren geleden hun voorouders waren weggetrokken. Noodgedwongen! De arme landverhuizers in die jaren werden soms geconfronteerd met de vraag: “Kommen sie aus Deutschland oder aus Überzeugung?” Maar ze kwamen mèt hun doctorstitel, maar ook met vakkennis, ervaring in handel, industrie en organisatie in het algemeen, en met zin voor “Ordnung und Disziplin”! Meer dan een kwart van deze “Olé Germania” trok bovendien - men had dat niet verwacht — naar het platteland! Voor Palestina vormden deze “Jekkes” een niet te onderschatten positieve factor.

Toen zij zich goed en wel hadden gevestigd en de eerste moeilijkheden der aanpassing te boven waren, zette de Abessijnse oorlog rondom de Middellandse zee het internationale sein op onveilig. De slappe houding van de Westelijke democratieën gaf de Arabieren de moed tot hernieuwde aanvallen op de Joden. Wéér een commissie! Maar deze keer een, die beruchter werd dan al haar voorgangers. Zij bracht voor het eerst de “Verdeling van Palestina' te berde. Het daarop volgende Witboek bevatte daartoe het officiële aanbod. Wie brengt nog de moed op tot het doorworstelen van het taaie Report van deze Palestine Royal Commission, presented by the Secre-tary of State for the Colonies to Parliament by Command of His Majesty, July 1937? Ruim vierhonderd dichtbedrukte, droge pagina's met kaarten, alles te koop - gelijk vermeld op het kaft - voor de schappelijke prijs van 6s.6d.net.

Binnen tien jaren was deze theorie een voltooid stuk verleden, dat niet zonder ironie wacht op de dissertatie van een veelbelovend jongmens der 7e faculteit over “Het decennium vóór de Staat”. Maar wie kon van dit laatste dromen in 1937, toen de Spaanse Burgeroorlog al spookte en de as Berlijn-Rome was verrezen? De brutale, bedenkelijk voortschrijdende ont-rechting der Joden begon zelfs de niet-Joodse wereld te verontrusten, ter-

135