Het verdwenen Ghetto

Naast deze synagoge -— aan de kant van de Weesperstraat —• stond vroeger het F ernandes Nunes-huis, een hofje voor oude dames. In de wandeling „Rechobotje” genoemd. Het werd in de oorlogsdagen leeggehaald.... Ook het opschrift in de gevel is verdwenen.

Ik volg nu even met U de Amstel. Langs No. 93. Het voormalige centrum van Zionistische fondsen-activiteit. Waar in de oorlogsjaren het niet geringe culturele leven der Amsteradmse Joden werd geleid.

Tot de

Nieuwe Prinsengracht.

De hoek om, aan de oneven kant dus, woonde tot 1926 op No. 47 de vermaarde soufer Leizer Asscher.

En aan de overkant?

Het oude seminarium, hangt er in het rijp der bomen langs het brakke water. Aan de hoek der onbekende gracht: Dr. Isaac de Jongh. Dicht bij de Weesperstraat: „Sjloume” Salomons, die ons Nederlands leerde, geschiedenis, aardrijkskunde, maar bovenpl de voorbeeldige levensstijl van een brave Jood. Met driftige pas dribbelend langs de straten van het Ghetto. Een blozend rond ge-zich onder onafscheidelijke ronde, hoge hoed.

Op No. 28:

Dr Jakob Neubauer

Wat al herinneringen. Eerste dag van Sjawoeoth. Tegen de ochtend hebben zijn leerlingen het gastvrij huis verlaten. Iets blijvends dreunt door van een sfeer, waarin Halacha en Agada tevergeefs om de voorrang streden.

5 Nisan 1945 — enige weken voor de bevrijding — vergleed hij in de eeuwigheid. Als een melaatse op de mestvaalt. Uitgeteerd en weggeranseld door de capo’s van Bergen-Belsen.

„Was dit de Thora — en dit haar loon?”

„Nog eenmaal dit verwijt en Ik zal de wereld vernietigen”.

Tegenover het onbegrijpelijke leed van het Joodse Volk, stelt zich de Godheid, die het begrip wegduwt uit een baaierd, wier diepste wezen, onaanvaardbaar naar de ratio, eenmaal haar openbaring zal moeten vinden in de verlossing der wereld en die van het Volk, Zijn eerstgeborene Israël.

Terug in de Weesperstraat. Even nog een blik op het kleine

„Prinsengrachie” bij de Manegestraat.

148