In Russische gevangenissen

Démenti heeft uitgegeven en zich tegen de beschuldiging van stelselmatige mishandeling verdedigt. (Démenti 16). Ik ben volstrekt niet in Rusland gekomen als een groot vriend van de politieke gevangenen, maar als een volkomen objectief rechtsgeleerde. Dat ik weg ben gegaan als iets beters dan een volkomen objectief rechtsgeleerde, dank ik aan de Russische gevangenisadministratie. George Kennan kwam in Siberië als verdediger van de gevangenisadministratie. Maar wat hij zelf zag, deed hem tot volkomen veranderde mening komen. Waarlijk: welk belang kan ik hebben bij leugens of bij overdrijving? Ik wil niet zeggen, dat men mij heeft willen omkopen, dat gebeurt in Rusland niet. Maar wel dit: een van de regeringsambtenaren zei, dat de gevangenisadministratie zeker gaarne mijn artikelen zou willen uitgeven als officieel démenti, mits volkomen daarvoor geschikt en mij natuurlijk niet minder zou honoreren dan een uitgever. Er werd geen bedrag genoemd, maar er werd wel gezegd, dat in een dergelijk geval een som van enige duizenden roebels door de regering niet te hoog wordt geacht. Ik kon dit aanbod bezwaarlijk overwegen. Later werd mij verzocht mijn artikelen te vervalsen ten gunste van de gevangenisadministratie. Wederkerig zou men dan alles doen wat maar enigszins mogelijk was om het lot te verlichten van enkele gevangenen, die mijn meeste genegenheid hebben. Dit aanbod heb ik overwogen van de avond tot de morgen, dat is zeer lang. Des ochtends wees ik het af, mede omdat ik meende, dat de bedoelde politieke gevangenen zeker niet een verbetering in hun lot zouden wensen op die wijs. Ik ben bereid de naam van die ambtenaar mee te delen aan de heer Von Boetticher of nog beter aan de heer De Khroulev. Dit laatste om een reden, die ik ook niet zeggen kan. Deze ambtenaar is een politiespion. Verscheidene Russen, regeringsambtenaren, waarschuwden mij voor hem. Een van hen zei: ‘Probeer los te komen van die man, hij heeft reeds menigeen ongelukkig gemaakt.’ Maar hij was mij door de regering toegevoegd. Hij bood mij aan in het geheim brieven van en voor mij de gevangenis in en uit te brengen. Ik antwoordde, dat ik zijn carrière niet bedreigen mocht. Hij bood mij aan, mij ’s avonds te

99