In Russische gevangenissen

leven er nu geen honderden meer. Over enkele jaren zullen er geen tientallen meer zijn. Over de uitmoording van de Groeziërs kan ik volledige mededeling doen, maar niet voordat sommige gevangenen doodgeslagen zijn of mij van mijn belofte tot geheimhouding hebben ontslagen. Ik heb onze makker Sacvaré-lidzé beloofd, dat ik hem in Siberië zal komen bezoeken. Volgens de regeringsambtenaren is dat geoorloofd. Ik weet geen woorden om de toestand van Paul Sacvarélidzé te beschrijven. Hij is ter dood veroordeeld. Hij sterft reeds gedurende zes jaren. Hoe weinig was het wat ik voor hem deed. En met hoeveel droefenis wijd ik hem mijn klagend lied:

Waar ’t land een tuin is en de zaalge brand Der zomerzon schatten van oogst doet groeien Waar beken blauw als blauwe hemel vloeien,

Sacvarélidzé: was uw vaderland.

Gij streed bloedend op de open barricaden,

Droom van vrijheid in uw zacht-donker oog.

Ach: toen uw macht voor de overmacht zich boog,

Met last van welk wreed lot werd gij beladen!

Verlaat uw land en uw lieve gezellen,

Uw haters drijven u naar ’t vlijmend Noord,

Trotse makker: machtloos tegen hun kwellen.

Door ziekte en wanhoop wordt gij traag vermoord.

Hoeveel met u? Die wreedheid niet kan vellen Slepen ’t leven door Siberië voort.

97