Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

81

de opbrengst der verschillende belastingen en den opbloei van den handel. Zij vroegen waarom Joden, die toch ook Hollandsche onderdanen waren en reeds vele jaren in Holland woonden, .uitgesloten zouden zijn van het recht van emigratie naar een land, dat voor zijn ontwikkeling menschen noodig had.

Deze argumenten werden, gelijk wij zagen, door de West 'Indische Compagnie gebillijkt; het gevolg hiervan was, dat uit het oude Amsterdam een aantal Portugeesche Joden naar het Nieuwe Amsterdam overstak, die eerst in private huizen hun eeredienst mochten uitoefenen, daar de kerkelijke autoriteiten op de besluiten der West-Indische Compagnie veel invloed hadden. Behalve het stichten eener Synagoge verbood men hèn ook het drijven van kleinhandel en het be-kleeden van openbare ambten. Al ontbrak aldus den Jood, die in Nieuw Amsterdam zijn woonplaats vestigde, alsnog politieke en godsdienstvrijheid, en moest hij zich aan uitzonderingswetten in de „liberale” kolonie onderwerpen, toch was. hem de weg tot krachtige ontwikkeling gebaand en de mogelijkheid geboden, zij het dan ook na harden strijd, het juk van verdrukking van zich af te schudden. Toen de plaatselijke overheid den Joden, die niet tot den militairen dienst werden toegelaten, daarvoor een bijzondere belasting hadden opgelegd, weigerde één der in 1655 in Nieuw Amsterdam gevestigde Hollandsche Joden, Asser Levi, de hem opgelegde som te betalen en eischte hij, evenals de overige burgers, de wacht te betrekken en als burger behandeld te worden. En hij had succes: hem en allen Joden werd dat verzoek toegestaan; de kleinhandel werd hun vrij gegeven en na enkele jaren ontstond er een mildere geest tusschen hen en de overheid. Hiervan was o.a. het gevolg, dat zij een Synagoge bouwden en een begraafplaats inrichtten.

Tot de bekendste Hollandsche Joden, die in het begin van 1655 naar Nieuw Amsterdam kwamen, behoorde de reeds genoemde Joseph da Costa, een groot aandeelhouder in de West Indische Compagnie. In 1650 was hij Parnas in Amsterdam, twee jaar later bestuurder der Gemeente in Recief.

6