Geschiedenis der Portugeesche Joden te Amsterdam 1593-1925

149

op te heffen, vond er een gecombineerde vergadering plaats van Parnassim der Gemeente en Regenten der „Armenschool”, waarvan Dr. Sarphati toén Voorzitter was. Daar werden o.m. de volgende vragen besproken: „of er geen vrees bestond, dat door een afscheiding het Godsdienstonderwijs zal te loor gaan”, en „of het tegenover de buitenwereld wen-schelijk was, zich geheel afgescheiden te houden”. Lijnrecht stond. Sarphati in deze zaak tegenover den Parnas Mr. Jac. Lopes de Leao Laguna, welke laatste als zijn meening te kennen gaf» dat het separatisme op den duur toch niet zou zijn vol te houden, en dat de Openbare School voor de kinderen in sommige opzichten nuttig kon zijn. Hiertegenover meende Dr. Sarphati, dat „bij den exceptioneelen toestand der Israëlieten er met betrekking tot hét onderwijs altijd dusdanig separatisme -zal moeten bestaan, en zelfs bij het gebruik maken van de Openbare Scholen zal blijven. Al die beschouwingen moeten echter in het belang van den Godsdienst vervallen, daar het hoogst moeilijk is den kinderen, die den ganschen dag maatschappelijk onderwijs hébben genoten, des avonds Godsdienstonderwijs te geven.”

Sarphati’s vurig pleidooi voor de bijzondere „Armenschool” had succes: unaniem-besloot de'gecombineerde vergadering' de school te laten voortbestaan. Doch reeds spoedig kwam de vraag van opheffing wéder op het tapijt, en weder zou deze kwestie worden opgelost in een gecombineerde vergadering, daar het schoolbestuur tot geen beslissing kon komen. In welsprekende taal betoogde Sarphati „dat de opheffing van het maatschappelijk onderwijs in deze school^- voor velen éen ramp zou zijn, terwijl de voordeelen der gemengde scholen, op zijn best genomen, nog onzeker zijn.” Verder zette hij uiteen dat, indien het maatschappelijk onderwijs aan de school eenmaal zou zijn opgeheven, het niet gemakkelijk, misschien wel onmogelijk, zou zijn het weder in te voeren.

Ook hier had Sarphati te kampen met een vurig voorstander van het Openbaar Onderwijs, Dr. Isaac Teixeira dé Mattos; dit leidde zelfs tot een zóódanig conflict, dat deze zijn ontslag als Regent der „Armenschool” nam.

Het was Sarphati weder gelukt,- de Portugeeséh-Joodsche