De joden in Amsterdam

Wij constateerden een sterke afhankelijkheid van de klassificaties „beroepen” en „aparte groep”.

In de tabellen 11 2a en b is voor „Hebreeuws lezenden” en „niet Hebreeuws lezenden” de verdeling voor bovengenoemde klassificaties gegeven. Deze twee tabellen geven de simultane verdeling van de drie beschouwde klassificaties.

Het likelihood-ratio criterium wijst op een sterk effect van „Hebreeuws lezen” op de beide andere klassificaties.

De voorwaardelijke verdeling van „beroepen” en „aparte groep” voor „Hebreeuws lezenden” is uit tabel 11 2a af te leiden.

Het likelihood-ratio criterium wijst hier op een significante samenhang van „beroepen” en „aparte groep”.

De voorwaardelijke verdeling voor „niet Hebreeuws lezenden” is af te leiden uit tabel 112b. Hier kunnen we niet besluiten tot een significante samenhang van „beroepen” en „aparte groep”. Omdat de aard van de samenhang in de tabellen 11 2a en b niet van te voren kan worden voorspeld (de derde Massificatie werd eerst achteraf ge-introduceerd) werden de toetsingen tweezijdig uitgevoerd.

Bij de toetsing van het effect van de derde klassificatie op de twee andere kan men niet van eenzijdige of tweezijdige toetsing spreken. De overschrijdingskans is daarom met k aangeduid.

In tabellen 113, 113a en 113b wordt van dezelfde drie klassificaties en dezelfde waarnemingen een soortgelijke analyse uitgevoerd, uitgaande van de simultane verdeling van „Hebreeuws lezen” en „aparte groep ”.

Een waarschuwing is hier op zijn plaats. De hier gepresenteerde analyse kan niet worden beschouwd als statistische bewijsvoering. Hij is slechts een middel tot detectie en dient ter verkrijging van een indruk over de invloed van een klassificatie op de verdeling van twee andere om de volgende redenen:

a.    De toetsingen geschieden op grond van het waarnemingsresultaat: een gesignaleerde samenhang tussen klassificaties.

b.    De verschillende toetsen zijn in hoge mate afhankelijk, omdat zij betrekking hebben op dezelfde waarnemingen.

Bij elke serie tabellen wordt in een commentaar weer een interpretatie van de toetsingsuitslagen gegeven.

166