Dorp in de branding

gen. Zelfs ontspanning was hem een arbeid, die met noeste toewijding moest worden volbracht. Sinds hij op zijn benen kon staan, had hij belang gesteld in de zaak. Nooit had iemand er aan getwijfeld, dat hij de opvolger van zijn vader zou worden. Toch overviel hem, nu hij de school ging verlaten, een vrees voor de toekomst. De stugge jongen wist geen uitweg voor dit gevoel, waarvan hij de herkomst niet begreep. Het was hem plotseling, alsof hij de wereld niet meer kende en zichzelf evenmin. Wie was hij en wat moest hij hier? Wat betekende leven? Wat betekende God? Het kwam geen ogenblik in hem op, hierover met zijn vader te praten. Zijn moeder zou veel eerder in aanmerking zijn gekomen, maar door haar zou ook zijn vader er van horen en dat wilde hij niet.

Hij was groot en zwaar gebouwd. Hij had enorme handen, de bakkershanden van zijn vader, een hoekig gelaat en borstelige haren. Blom, die hem zag verschijnen, herkende scherp het moeizame, het wereldvreemde in deze jongen. Hij bewoog zich, alsof er een zware last op zijn schouders drukte. Nadat hij was gaan zitten, wreef hij zich van nervositeit enige tijd in de handen. Er parelde zweet op zijn voorhoofd.

‘Het gaat mis met me/ zei hij eindelijk.

‘Waarom?⁵

‘Ik ben bang. Ik kan niet meer slapen. Ik geloof, dat ik alles verkeerd zal doen, als ik in de zaak ben.⁵ Hij sloeg de handen voor het gezicht en barstte in snikken uit. De dokter, een man van ervaring, wist hem al gauw zodanig tot kalmte te brengen, dat hij zijn moeilijkheden in enigszins overzichtelijke vorm kon opbiechten. Hij had gezwoegd en geploeterd, alle lange schooljaren door. Zwaar had hij de verantwoordelijkheid gevoeld, om een behoorlijk figuur te slaan. Maar wat was die verantwoordelijkheid in vergelijking met die, welke aanstonds op hem zou komen te rusten? De ogen van meer dan honderd man zouden op hem gericht zijn, om maar niet te spreken van de ogen van zijn vader, die scherper blikten dan die van honderd anderen. Zijn vader was een geweldige figuur, die met de kracht van zijn hoofd en handen het bedrijf had opgebouwd, iemand, die overal bekend stond als een uitzonderlijk man. Wat kon hij, de zoon, daar tegenoverstellen? Hij was niet geboren om leiding te geven, maar om ergens op een ondergeschikt postje zijn dagen te slijten.

152