Land van de toekomst

ten tweede: Zestien honderd millioen mensen in de achtergebleven gebieden zullen ten prooi vallen aan politiek en militair avonturen-dom en daardoor een bron van voortdurende onrust voor de hele wereld worden, tenzij men er in slaagt de achtergebleven gebieden op te heffen tot een dragelijk peil van stoffelijke welvaart.

ten derde: Het economisch evenwicht, tussen Europa en de rest van de wereld, dat voor de twee wereldoorlogen de grondslag was van de wereldhuishouding, is verbroken. Wanneer Europa door een grondige wijziging van haar werkwijzen en een nauwe samenvoeging van al haar krachten, niet haar plaats in de nieuwe wereldhuishouding maakt en bevestigt, zal armoede en politieke verwildering haar deel zijn.

ten vierde: Twee wereldoorlogen, omwentelingen en het nationalisme der gekleurde rassen hebben het militaire en politieke evenwicht in de wereld verstoord. De vestiging van een nieuw evenwicht, dat op wederzijds ontzag is gegrondvest, is onontbeerlijk; om dat evenwicht te bereiken zijn de oude werkwijzen onvoldoende. Daarvoor is planmatigheid en leiding in velerlei opzicht nodig.

ten vijfde: De ongekende technische vooruitgang, de groei van de democratische gedachte, heeft aan het eeuwenoude verlangen naar gerechtigheid in de menselijke samenleving nieuwe krachten gegeven. Dat verlangen naar rechtvaardigheid in de maatschappij vervult thans vele millioenen. Dat verlangen zal aanzwellen. Slaagt onze weerld er niet in dat verlangen daadwerkelijk te bevredigen, dan zal zij ondergaan aan de gevolgen van haar zedelijke, maatschappelijke en staatkundige tekortkomingen.

Het democratische socialisme wijst een uitweg uit al deze vraagstukken van maatschappelijke aard.

Het heeft de tijd méé! De oplossingen van het democratisch socialisme, vallen samen met de oplossingen, die de drang tot zelfbehoud van onze beschaving eist.

Van 1870 af tot een eind in deze eeuw heeft de wereld een tijdperk beleefd, waarin onvoorwaardelijk geloof in de onvermijdelijkheid van de vooruitgang het menselijk handelen scheen te bezielen. Het was een tijdperk van wat men met een vreemd woord placht te noemen: cultuur-optimisme. De techniek zou alle vraagstukken oplossen. ״Vanzelf" zou de mensheid stijgen naar hoger toppen.

Dat cultuur-optimisme heeft thans bij een aantal mensen plaats gemaakt voor cultuur-pessimisme, voor het tegendeel van het blijmoedige geloof van eertijds. De zwartgalligen van thans geloven in de onvermijdelijkheid van de ondergang der beschaving. Er is geen redden aan, zeggen ze.

Het democratisch socialisme wijst deze zwartgalligheid even beslist af als het blijmoedige geloof, dat de vooruitgang „vanzelf" zal komen.

Het komt op de mensen aan!

Gedreven door zijn besef voor verantwoordelijkheid geeft het de weg aan, die leiden kan tot het doel: een maatschappij, waarin gerechtigheid zal hebben gezegevierd.

Het democratisch socialisme is de mening toegedaan, dat zijn maatschappelijke idealen zo zeer samenvallen met de belangen van alle mensen, dat het aan die overtuiging het recht ontleend om op de

102